Naamvariant: “Morgenrit”
Beeldhouwer: Eric Claus
Materiaal: brons
Gedempte Gracht, Zaandam, ter hoogte van Ventje (sinds 4 april 2016)
Onthuld op 10 maart 1970 aan de Czarinastraat, Zaandam
__________
__________
.
HET ONTWERP VAN “DE MORGENRIT”
Het ontwerp van “De morgenrit” dateert uit het begin van de 1960-er jaren. Eric Claus heeft het beeld toen ontworpen in muschelkalksteen in opdracht van de gemeente Amsterdam. Onder de naam “Ruiters” (naamvariant: “Rij ruiters”) is dit muschelkalkstenen exemplaar in 1962 op het schoolplein van de Ichthusschool aan de Professor R. Casimirstraat 32 in Amsterdam geplaatst. In 2013 is het beeld meeverhuisd naar het nieuwe gebouw van de Ichthusschool aan de Louis Davidsstraat 101 in Amsterdam.(1)
Kunsthandel Pygmalion in Maarssen heeft een exemplaar verkocht van een in brons gegoten voorstudie van “Ruiters”. De lengte van deze voorstudie is 23 cm. De uitvoering in muschelkalksteen wijkt in sommige opzichten af van de voorstudie: bij het middelste paard van de uitvoering in muschelkalksteen is de ruimte tussen de voorbenen en de achterbenen open en de mensfiguur staat bij het middelste paard.
(1) Eric Claus: “Ruiters” (Amsterdam).
HET BRONZEN EXEMPLAAR IN ZAANDAM
Het exemplaar in Zaandam, uitgevoerd in brons, is een geschenk van V&D Zaandam aan de gemeente Zaandam ter gelegenheid van de opening in 1970 van het nieuw gebouwde pand van V&D aan de Czarinastraat in Zaandam. Het beeld werd voor het nieuwe pand geplaatst. Op 10 maart 1970, tijdens de opening van het nieuwe pand, is “De morgenrit” onthuld door mr. H. van Heukelum Stuyt, directeur van de vestiging van V&D in Zaandam, in aanwezigheid van onder andere Reint Laan jr., burgemeester van Zaandam en Anton Dreesmann, directeur van V&D. De onthullingshandeling bestond uit het weghalen van de witte doek die over “De morgenrit” was gehangen.(1) Op foto’s in het beeldarchief van de gemeente Zaanstad is te zien dat rondom het beeld voortdurend rijwielen waren gestald.
Enkele jaren na de onthulling werd “De morgenrit” wegens werkzaamheden aan de Czarinastraat verplaatst naar de Gedempte Gracht, te weten het plein bij de ingang van de Rozenhof in Zaandam, bij de Bruna-vestiging daar.(2)
In 2011 werd “De morgenrit” in opslag genomen vanwege de herinrichting van de Gedempte Gracht. Terugplaatsing was toegezegd, maar liet op zich wachten. De fractie-Zaanstad van POV Nederland kaartte het uitblijven van terugplaatsing aan in de gemeenteraad van Zaanstad.(3)
Op 4 april 2016 is “De morgenrit” teruggeplaatst aan de Gedempte Gracht, nu ter hoogte van Ventje, een kleine zijstraat van de Gedempte Gracht.(4)
(1) https://archief.zaanstad.nl, bijschriften bij een aantal foto’s van de onthulling van “De morgenrit”.
(2) De Orkaan, bericht van 5 april 2016.
(3) De Orkaan, bericht van 5 april 2016.
(4) De Orkaan, bericht van 5 april 2016.
ANDERE BRONZEN EXEMPLAREN VAN “DE MORGENRIT”
Van “De morgenrit” zijn een aantal bronzen exemplaren gegoten. Eén van deze exemplaren is in 1976 in Haarlem geplaatst.(1) Een ander exemplaar staat in Spijkenisse.(2)
(1) Eric Claus: “De morgenrit” (Haarlem).
(2) Eric Claus: “De morgenrit” (Spijkenisse).
Met dank aan:
– Jaap Versteegh, kunsthandel Pygmalion, Maarssen, voor de toestemming de foto van de voorstudie van “Ruiters” te gebruiken.