Beeldhouwer: Hans Bayens
Materiaal: brons
Marktstraat, Oldenzaal, voor het Michgoriushuis
Onthuld op 30 januari 1986
__________
.
Van 29 mei tot 16 september 1984 was in Diepenheim, tijdens de tweede editie van de manifestatie “Beeld en route”, een exemplaar te zien van “Lopende vrouw”. Het gemeentebestuur van Oldenzaal, dat de manifestatie bezocht, had belangstelling voor het beeld en wilde het in de binnenstad van Oldenzaal plaatsen. De adviescommissie beeldende kunst van de gemeente Oldenzaal gaf ten aanzien van de aankoop een positief advies af en noemde als mogelijke plek voor het beeld: de Marktstraat, voor het Michgoriushuis. Daar is “Lopende vrouw” op 30 januari 1986 onthuld, tegenover Museum Het Palthe Huis.(1)
In het Fotoarchief Twente bevinden zich twee ongedateerde foto’s van het exemplaar van “Lopende vrouw” in Oldenzaal. Bij een ervan is vermeld dat het exemplaar in Oldenzaal in 1986 door de gemeente Oldenzaal is aangekocht en geplaatst werd aan de Marktstraat in Oldenzaal, voor het Michgoriushuis, tegenover Museum Het Palthe Huis.(2) De andere foto in het Fotoarchief Twente toont het zojuist geplaatst zijn – en mogelijk onthuld zijn – van “Lopende vrouw” voor het Michgoriushuis. Op de foto is de kuil te zien waarin de sokkel van het beeld is geplaatst. Kennelijk is er een onthullingsplechtigheid gehouden terwijl de plaatsingswerkzaamheden nog niet waren afgerond. In het onderschrift zijn de namen vermeld van Riet Witteveen-Alink en Henk Tijdhof, wethouders in Oldenzaal.(3)
Van 30 augustus tot en met 28 september 1986 werd in Museum Palthehuis de tentoonstelling “HANS BAYENS – SCHILDERIJEN PASTELS KLEINPLASTIEK” gehouden, onder auspiciën van de Stichting Culturele Raad voor Oldenzaal. Op de poster die deze tentoonstelling vergezelde, was een foto van “Lopende vrouw” afgedrukt.(4)
.
.
.
HET JOHANN SEBASTIAN BACHPLEIN
Op sommige foto’s van het exemplaar van “Lopende vrouw” in Oldenzaal is geheel dan wel gedeeltelijk een straatnaambordje te zien met de naam “Johann Sebastian Bachplein”. Dit is een informele straatnaam. Op KIJKEN NAAR BEELDEN is wat betreft de locatie van het exemplaar van “Lopende vrouw” in Oldenzaal de straatnaam Marktstraat aangehouden, de formele straatnaam.
Vanwege de vele musea die in de loop der jaren aan dit plein gevestigd werden, vroeg de fractie WG Oldenzaal op 4 december 2023 het gemeentebestuur van Oldenzaal naar haar mening over een verandering van de naam “Johann Sebastian Bachplein” in “Museumplein” of een soortgelijke benaming.(5) Het gemeentebestuur gaf te kennen vanuit historisch en administratief oogpunt geen nieuwe formele straatnaam te willen invoeren en het toekennen van informele straatnamen zoveel mogelijk wilde voorkomen om verwarring bij bezoekers tegen te gaan. Om die reden wilde het gemeentebestuur de informele benaming “Johann Sebastian Bachplein” intrekken. Het gemeentebestuur sprak ook de bereidheid uit mee te willen werken als er voldoende draagvlak zou zijn voor een andere informele benaming.(6)
Van “Lopende vrouw” zijn ook exemplaren geplaatst in Amsterdam (Amsterdam UMC, locatie AMC, Meibergdreef 9, ingang) en Ootmarsum (Ton Schultenplein, voor Museum Ton Schulten).
Noten
(1) Mededeling Carmen Steghuis, gemeente Oldenzaal, accountmanager cultuur.
Uit de mededeling van mevrouw Steghuis kan worden geconcludeerd dat het ontwerp van “Lopende vrouw”, aangenomen dat het beeld al op 29 mei 1984 te zien was, uit op zijn laatst april/mei 1984 dateert of eerder. Het is mij niet bekend of het exemplaar dat te zien was tijdens de editie-1984 van “Beeld en route” het bronzen exemplaar was dat in 1986 in Oldenzaal werd geplaatst, een voltooid ontwerp-exemplaar of een schaalmodel. Op pagina 139 in Bayens (Wijk en Aalburg, 1995) is bij een foto waarop Hans Bayens te zien is bij het exemplaar dat in Oldenzaal staat, het jaartal 1986 vermeld. Dit jaartal is ook vermeld in het overzicht “Selectie van beelden” in Bayens (Wijk en Aalburg, 1995, p.157) en lijkt het jaar van plaatsing aan te geven. Op de website van Hans Bayens is bij een foto van het exemplaar in Oldenzaal van “Lopende vrouw” het jaartal 1985 vermeld (zie: https://hansbayens.wordpress.com). Het is mij niet duidelijk waarop dat jaartal betrekking heeft. De signatuur op “Lopende vrouw” luidt: Bayens; er is geen jaartal bij vermeld.
(2) Fotoarchief Twente, cat.nr. NL-OdzTFA_317476.
(3) Fotoarchief Twente, cat.nr. NL-OdzTFA_317545.
(4) Mededeling Doreen Flierman, conservator Museum Het Palthe Huis. De foto van de poster: Collectie Museum Het Palthe Huis.
(5) WG Oldenzaal, brief 4 december 2023.
(6) 1twente editie Oldenzaal, 9 februari 2024.
Met dank aan:
– Doreen Flierman, conservator Museum Het Palthe Huis, Oldenzaal
– Carmen Steghuis, gemeente Oldenzaal, accountmanager cultuur