Beeldhouwer: Hans Bayens
Materiaal: brons
Stationsplein Zwolle, rechts voor het stationsgebouw (sinds 30 september 2021)
Onthuld op 4 november 1992 op de rotonde bij het Stationsplein in Zwolle
“Thorbecke”, rechts voor het stationsgebouw Zwolle, 1 december 2024
tegel met informatie over Johan Rudolf Thorbecke en het beeld
“Thorbecke”, Lübeckplein, Zwolle, 9 november 2019
“Thorbecke”, Lübeckplein, Zwolle, 9 november 2019
De vervaardiging van een standbeeld in zijn geboorteplaats Zwolle voor de liberale staatsman Johan Rudolph Thorbecke is gerealiseerd door de Stichting Standbeeld Thorbecke, die niet tevreden was met de geringe aandacht in Zwolle voor Thorbecke. De opdracht tot vervaardiging werd gegund aan Hans Bayens, die er in 1991 mee begon. Bayens heeft Thorbecke willen uitbeelden als iemand die niet alleen steil, principieel en rationeel was maar ook romanticus.
“Thorbecke” is onthuld op 4 november 1992 op de rotonde aan de noordzijde van het Stationsplein in Zwolle. Onder de aanwezigen waren leerlingen van twee basisscholen in Zwolle en de deelnemers van het eerste Thorbecke-symposium dat aansluitend op de onthullingsplechtigheid zou plaatsvinden. De onthullingsplechtigheid werd muzikaal omlijst door een showband. De onthulling werd verricht door Louis Marie Lucien Henri Alphonse (Loek) Hermans (Heerlen, 23 april 1951), burgemeester van Zwolle en lid van de VVD. De onthullingshandeling bestond uit het verwijderen van een doek die om het beeld was gewikkeld. Het Thorbecke-symposium werd gehouden in de nabijgelegen Buitensociëteit. Minister-president Rudolphus Franciscus Marie (Ruud) Lubbers (Rotterdam, 7 mei 1939 – 14 maart 2018) leidde het symposium in met de lezing Nederland in Europees perspectief.
Geplaatst bij het station, zou “Thorbecke” een visitekaartje van de stad Zwolle zijn. Niet iedereen was gelukkig met deze plaatsing. Voorafgaand eraan was er nogal wat discussie over. De voorkeur van Hans Bayens ging uit naar plaatsing op de Grote Markt en anders naar plaatsing op het bordes van het stadhuis aan het Grote Kerkplein.
Wegens herinrichting van het Stationsplein met onder andere de bouw van een ondergrondse fietsenstalling, werd “Thorbecke” in maart 2019 verplaatst naar het Lübeckplein aan de zuidzijde van station Zwolle. De bedoeling was om het beeld na voltooiing van de herinrichtingswerkzaamheden terug te plaatsen aan de noordzijde van het station, naast een waterpartij. De discussie over of het Stationsplein de gepaste plek was voor “Thorbecke”, laaide opnieuw op. Inspanningen van Annelies Bayens-Bekker, de weduwe van de in 2003 overleden Hans Bayens, en de Stichting Thorbecke Zwolle (voortgevloeid uit de Stichting Standbeeld Thorbecke) om het beeld bij het Zwolse stadhuis geplaatst te krijgen, hadden geen resultaat.
Op 30 september 2021 is “Thorbecke” teruggeplaatst op het Stationsplein, rechts voor het stationsgebouw, naast een waterpartij, iets dichter bij het stationsgebouw dan in 1992. De onthulling vond plaats door Henk Jan Meijer (Wassenaar, 5 augustus 1951), oud-burgemeester van Zwolle, Monique Schuttenbeld, wethouder in Zwolle, en Annelies Bayens.
Oorspronkelijk stond bij “Thorbecke” een kleine zuil met daarop een koperen plaquette met informatie over Thorbecke en het beeld. Deze zuil is in 2021 niet teruggeplaatst. In de plaats daarvan ligt er een grote grijzen tegel voor “Thorbecke” met informatie over Thorbecke en het beeld.
Bronnen:
– Bayens (Karel Mechiels, Truusje Goedings, Antoon Erftemeijer, Wijk en Aalburg, 1995, p.109-110)
– De Stentor, 10 maart 1919
– weblog Zwolle, 30 september 2021
Een borstbeeld van Thorbecke
Naar aanleiding van de vervaardiging van “Thorbecke” vroeg de VVD-Tweede Kamerfractie Hans Bayens om een replica ervan voor de Tweede Kamer. Bayens vervaardigde een borstbeeld op geleide van het hoofd van “Thorbecke”. Op 1 juni 1993 is dit borstbeeld in het gebouw van de Tweede Kamer onthuld door Frederik (Frits) Bolkestein (Amsterdam, 4 april 1933), in die tijd fractieleider van de VVD-Tweede Kamerfractie.
Bron:
– Trouw, 9 juni 1993
Johan Rudolph Thorbecke (Zwolle, 14 januari 1798 – Den Haag, 4 juni 1872): liberaal staatsman. In zijn hoedanigheid van voorzitter in 1848 van de Grondwetscommissie was hij de grondlegger van de Nederlandse parlementaire democratie.