Naamvariant: “Pannenbakkerij”
Beeldhouwer: Ineke van Dijk
Materiaal: brons
Jozef Israëlslaan/Leidsestraatweg, Woerden, langs de Oude Rijn nabij de Kwakelbrug (tijdelijk in opslag)
Onthuld op 5 mei 1979
.
“De pannenbakkers” beelden een vader en zoon uit, werkend in een pannenbakkerij. De zoon kneedt klei, zijn vader brengt de klei in vorm met een stempelmes. De beeldengroep staat in het verlengde van een pannenbakkerij. De beeldengroep is vervaardigd in opdracht van de commissie Jeugd, Sport en Cultuur van de gemeente Woerden, die in of rond 1974 een herinnering wilde plaatsen in Woerden aan het uitstervend beroep van pannenbakker en de kinderarbeid die in deze bedrijvigheid plaats vond. Pannenbakkerij en steenbakkerij waren eeuwenlang de belangrijkste vormen van industrie in Woerden. Zij hadden hun vestigingen aan de Oude Rijn.
De commissie Jeugd, Sport en Cultuur had vijf beeldend kunstenaars uitgenodigd foto’s toe te sturen van hun werk, zodat de commissie kon kiezen wie van hen zou worden uitgenodigd voor het ontwerpen van het kunstwerk. De uitgenodigde kunstenaars waren: Roel Bendijk (Bergambacht), Ineke van Dijk (Stolwijk), Alfons van Leeuwen (Bodegraven), Gerard Logman (Gouda) en Sonja Meijer (Reeuwijk-Brug). Op 25 augustus 1977 werd bekend dat de keuze was gevallen op Ineke van Dijk. Vanwege onenigheid over waar het kunstwerk zou moeten worden geplaatst, kwam het enige tijd niet tot een opdracht. In oktober/november 1977 bleek dat wethouder W. Beukers plaatsing bij de Kwakelbrug voor ogen had in de nabijheid van waar vroeger pannenbakkerijen hadden gestaan. De commissie Jeugd, Sport en Cultuur gaf aan dat aan Ineke van Dijk verschillende mogelijkheden waren genoemd wat betreft het onderwerp van het kunstwerk en dat zij nog geen vastomlijnde opdracht had gekregen. Volgens Ineke van Dijk had de commissie naast andere mogelijke onderwerpen het onderwerp van de pannenbakkerijen wel degelijk ter sprake gebracht. Meer viel er niet te zeggen. Zij hoopte wel dat plaatsingsproblemen zoals bij Herman de Man (Ineke van Dijk, Oudewater) zich niet zouden voordoen.
Op 20 maart 1978 presenteerde Ineke van Dijk een ontwerp van “De pannenbakkers”. Als locatie had zij een plek in gedachten aan de linkerzijde van de Kwakelbrug over de Oude Rijn. De directie gemeentewerken zag de beeldengroep liever aan de rechterzijde van de Kwakelbrug geplaatst. In de grond aan de linkerzijde lagen tal van kabels en leidingen die met graafwerkzaamheden bereikbaar moesten blijven. Een beeldengroep zou deze werkzaamheden verhinderen. De commissie Jeugd, Sport en Cultuur hechtte echter, evenals Ineke van Dijk, aan plaatsing aan de linkerzijde.
Op 5 mei 1979 is “De pannenbakkers” onthuld door de Woerdense wethouder W. Beukers, die in de aanloop naar het plaatsen van “De pannenbakkers” regelmatig had aangedrongen op plaatsing bij de Kwakelbrug en om die reden het verzoek had gehonoreerd om het te onthullen.
Ineke van Dijk wilde graag dat de plek waar “De pannenbakkers” geplaatst zou worden, aantrekkelijk zou zijn om er te zitten en misschien te vissen in de Oude Rijn. Dit leidde tot een aantal inrichtingswerkzaamheden. Er werd sierbestrating aangelegd, het achter de beeldengroep staande transformatorhuisje werd met planten gecamoufleerd en er werden zitbanken en een oude lantaarn geplaatst. Rondom het beeld zou een grasveldje worden aangelegd. Ten tijde van de onthulling was dat nog niet gebeurd maar waren er struiken en bomen geplant. Nadien werd er alsnog zorg voor gedragen. Tegenwoordig liggen rondom “De pannenbakkers” alleen klinkers. Het grasveld is er niet meer.
In verband met werkzaamheden aan het transformatorhuisje is “De pannenbakkers” tijdelijk in opslag op de gemeentewerf van Woerden. Als de werkzaamheden zijn afgerond, wordt de beeldengroep teruggeplaatst.
Bronnen:
– Beeld van de maand: Pannenbakkerij (RTV Woerden, 27 augustus 2018)
– Het verhaal van Woerden: pan- en steenfabrieken
– Woerdense Courant, 11 augustus 1977, 25 augustus 1977, 3 november 1977, 23 maart 1978, 16 november 1978, 3 mei 1979 en 10 mei 1979.