Beeldhouwer: Pieter d’Hont
Materiaal: Franse kalksteen (brauvilliers)
Oude stadhuis, Stadhuisbrug 1, Utrecht
Onthuld op 15 maart 1957
__________
__________
.
Op 6 november 1950 werd bekend dat de gemeente Utrecht aan Pieter d’Hont had opgedragen een beeldengroep te ontwerpen voor de timpaan van het Utrechtse stadhuis aan de Stadhuisbrug. Het ontwerp zou worden beoordeeld door de gemeenteraad van Utrecht en de Fabricage-commissie. De kosten zouden worden betaald uit het fonds Stadsverfraaiing. Aanvankelijk was gedacht aan het plaatsen van het gemeentewapen van Utrecht, gesteund door leeuwen en geflankeerd door figuren die het geloof en de gerechtigheid personifieerden. Een ontwerp hiervan door Pieter d’Hont werd afgekeurd. Pieter d’Hont ontwierp hierna een timpaan met als centrale figuur een persoon die het Gezag moest voostellen, geflankeerd door twee mansfiguren en twee vrouwenfiguren die beleid, gerechtigheid, handel/verkeer en geloof voorstelden. Dit ontwerp leidde tot het uiteindelijke ontwerp, waarbij Pieter d’Hont qua iconografie werd geadviseerd door mgr. Engelbertus Lagerwey (Amsterdam, 26 september 1880 – Utrecht 13 maart 1959), aartsbisschop van de oudkatholieke kerk.
Op 12 januari 1953 werd bekend dat de minister van Onderwijs, Kunst en Wetenschappen het gemeentebestuur van Utrecht toestemming had gegeven het ontwerp van de beeldengroep in het groot uit te laten voeren. De verwachting van Pieter d’Hont was dat hij er drie jaar voor nodig zou hebben.
In januari 1957 liep de plaatsing van de beeldengroep vertraging op door een constructiefout met de daklijst.
De beeldengroep is op 15 maart 1957 onthuld door jhr. Constant Johan Adriaan (Coen) de Ranitz (Den Haag, 3 april 1905 – Driebergen-Rijsenburg, 24 februari 1983), burgemeester van Utrecht. In zijn toespraak zei hij dat met de plaatsing van de beeldengroep een fout ongedaan was gemaakt die 125 jaar tevoren, bij de bouw van de gevel van het stadhuis, was begaan. Er was toen namelijk besloten geen versiering in de timpaan te plaatsen; de timpaan werd afgedekt met een houten schot.
De beelden in de beeldengroep (foto: van links naar rechts) beelden vijf taken van een gemeentebestuur uit:
– gerechtigheid (attributen: een zwaard en een weegschaal)
– waakzaamheid (attribuut: een haan)
– gezag (attribuut: een scepter en het wapen van de stad Utrecht)
– beleid (attributen: een slang en palmtakken)
– geloof (attributen: een kruis en een boek met sleutels)
Rechts van de hoofdingang van het stadhuis is een plaquette geplaatst met een afbeelding van “Timpaan stadhuis Utrecht” en uitleg in het Nederlands, Engels, Duits en Frans.
Bronnen:
– Beeldhouwer Pieter d’Hont Leven en werk 1917-1997 (Utrecht, 1999, p.117)
– Algemeen Handelsblad, 18 januari 1957, 16 maart 1957
– Nieuw Utrechts dagblad, 6 november 1950, 12 januari 1953,