Beeldhouwer: Pieter d’Hont
Materiaal: brons
Zandbrug (Nieuwekade/Oudegracht), Utrecht (sinds 1995)
Gipsmodel onthuld op 5 mei 1955 bij de Bakkerbrug, Oudegracht, Utrecht
__________
__________
__________
.
“Trijn van Leemput” is de uitbeelding van Trijn van Leemput met in haar rechterhand een houweel en in haar linkerhand een baksteen. Het gebouw voor haar linkerbeen beeldt kasteel Vredenburg uit.
“Trijn van Leemput” is ontworpen op initiatief van de Utrechtse Werkcommissie 5-Mei-viering, als eerbetoon aan de vrouwen die door de eeuwen heen vaak naamloos deelnamen aan het verzet tegen onderdrukking.(1)
In de ochtend van 5 mei 1955 (5 mei: Bevrijdingsdag) onthulde een vrouw die op die dag in een historische optocht en een toneelspel de rol van Trijn van Leemput zou vervullen, bij de Bakkerbrug een gipsmodel van het beeld, in aanwezigheid van jhr. Constant Johan Adriaan (Coen) de Ranitz (Den Haag, 3 april 1905 – Driebergen-Rijsenburg, 24 februari 1983), burgemeester van Utrecht, en Pieter d’Hont. De onthulling werd muzikaal omlijst door de Koninklijke Utrechtse PTT-fanfare “Onder ons”. De plek aan de Bakkerbrug lag tegenover de plek waar in de zestiende eeuw de woning stond van Trijn van Leemput.(2)
Het is niet bekend wanneer de gipsen uitvoering van “Trijn van Leemput” is vervangen door de bronzen uitvoering. Sebastiaan d’Hont, zoon van Pieter d’Hont, vermoedt dat de gipsen uitvoering hooguit enkele weken bij de Bakkerbrug heeft gestaan.(3)
Bij de Bakkerbrug stond “Trijn van Leemput” op een ronde betonnen sokkel met daarop haar kennisgeving dat ze kasteel Vredenburg zou vernielen:
Wel seijde gij, weet gij mans daer geen mouwen aan te setten. Laetter mijn mede begaen, ick sal ’t welhaest aen een kant helpen.(4)
De huidige sokkel met het opschrift DIT IS ‘T BEELD VAN LEEMPUT’S VROUW DIE MOEDIG HEEFT GEDAAN DAT BURGER NOCH SOLDAAT IN UTRECHT DORST BESTAAN 1577 dateert uit op zijn laatst 1959.
In 1995 is “Trijn van Leemput” verplaatst naar de Zandbrug, in de nabijheid van haar woonhuis/bierbrouwerij Die Vergulde Craen (Oudegracht 17). “Trijn van Leemput” kijkt in de richting van waar vroeger kasteel Vredenburg heeft gestaan.
(1) Nieuw Utrechts dagblad, 29 april 1955
(2) Nieuw Utrechts dagblad, 6 mei 1955
(3) Mededeling Sebastiaan d’Hont. In het atelier van Pieter d’Hont bevindt zich een gipsen exemplaar van “Trijn van Leemput”.
(4) Beeldhouwer Pieter d’Hont – Leven en werk 1917-1997 (Utrecht, 1999, p.133, bijschrift bij foto VP18)
bloemenhulde bij het begin van Carnaval 2019
CARNAVAL IN UTRECHT
Trijn van Leemput is de beschermvrouwe van de CFU (Carnavals Federatie Utrecht) Leemput. In carnavalstijd draagt de stad Utrecht de naam Leemput. Ieder jaar, aan het begin van het carnaval, hangt de CFU Leemput in de persoon van de stadsprins(es) van Utrecht een bloemenkrans om de nek van het beeld, zo ook in 2019. De bloemen zijn rood en wit, de kleuren van het wapen van de stad Utrecht.
2017 : TWEEDE BEELD IN UTRECHT VAN TRIJN VAN LEEMPUT
Op 6 december 2017 is aan de Katherijn van Leemputdreef in de Utrechtse wijk Overvecht een tweede beeld van Trijn van Leemput onthuld: De strijdbare Katherijn (Amiran Djanashvili). Het initiatief voor dit beeld kwam van een aantal bewoners van de woonhoek Katherijn van Leemputdreef, aangevoerd door Jan Kuijt. Met de plaatsing ervan zou meer bekendheid worden gegeven aan Trijn van Leemput, als aanvulling op de straatnaambordjes in de woonhoek waarop niet was uitgelegd wie zij was en wat haar betekenis was voor Utrecht. Het beeld zou bovendien een verfraaiing zijn van de woonhoek, die autovrij was gemaakt, met nieuwe fietspaden en groenvoorzieningen.
Oorspronkelijk wilde men een kopie plaatsen van het door Pieter d’Hont ontworpen beeld van Trijn van Leemput. Dit stuitte op bezwaren bij D’Honts zoon Sebastiaan, zodat werd besloten een nieuw beeld te laten ontwerpen.
Catharina (Trijn) van Leemput – van Voorn (ca. 1530-1607) geniet bekendheid door het verhaal dat zij op 2 mei 1577, na het beleg van kasteel Vredenburg in Utrecht, met een groep vrouwen naar het kasteel optrok en het signaal gaf het kasteel te slopen omdat de Staten van Utrecht niet tot sloop wilden overgaan. Tot sloop kwam het niet maar de schade die de vrouwen hadden aangericht, bracht de Staten van Utrecht er in latere jaren toe het kasteel te slopen.
In 1607 is Trijn van Leemput onder luid klokgelui begraven in de Utrechtse Domkerk.