Naamvariant: “Sint Vincentius en Elisabeth”
Beeldhouwer: Toon Grassens
Materiaal: steen
Replica’s van beelden van St. Elisabeth van Thüringen en St. Vincentius a Paulo
Einde Gasthuisstraat, Den Bosch
Geplaatst in 1998
__________
__________
__________
Gasthuispoort met originele beelden Elisabeth van Thüringen en Vincentius à Paolo
foto: Erfgoed s’-Hertogenbosch, coll.nr. 0001380 (ca. 1908)
De huidige uitvoering van de Gasthuispoort dateert uit 1916 en is een kopie van de in 1661 gebouwde poort die toegang gaf tot het Groot Ziekengasthuis en die verschillende keren is gesloopt en opnieuw gebouwd. De foto uit de collectie van Erfgoed ‘s-Hertogenbosch is gedateerd op of rond 1908 en toont de voorganger van de in 1916 gebouwde poort, met de originele beelden van St. Elisabeth van Thüringen en St. Vincentius à Paolo. De voetstukken van beide beelden op deze foto zijn andere voetstukken dan de voetstukken die vandaag de dag te zien zijn.
Het is mij niet duidelijk of de beelden van St. Elisabeth van Thüringen en St. Vincentius à Paolo uit 1661 dateren. Vincentius à Paolo, overleden in 1660, is in 1737 heilig verklaard. Het is de vraag is of hij reeds in 1661 werd vereerd en of er toen al beelden van hem werden ontworpen. In de voor deze reportage geraadpleegde bronnen is niet vermeld wie de beelden van St. Elisabeth van Thüringen en St. Vincenrius à Paolo heeft ontworpen en in welk jaar.
In of rond 1970 werd het beeld van St. Vincentius à Paolo van het voetstuk gelicht en niet meer teruggevonden. Het beeld van St. Elisabeth van Thüringen is in 1975 gestolen.
Toon Grassens heeft stenen replica’s van de beelden vervaardigd, die in 1998 links en rechts van de poort in de nissen werden geplaatst.
Bronnen:
– Van klei tot brons – Toon Grassens (Gemert, 2020, p. 169)
– https://demaare.nl/portfolio/boekjes/GZG-Een_korte_geschiedenis.pdf
– https://www.bossche-encyclopedie.nl
– https://www.groetenuitdenbosch.nl/115a.htm
– https://www.heiligen.net/heiligen/09/27/09-27-1660-vincentius.php
Elisabeth van Thüringen (Sárospatak, 7 juli 1207 – Marburg, 17 november 1231): beschermheilige van onder andere ziekenhuizen en ziekenhuispersoneel. Zij verzorgde armen en zieken. Haar attributen zijn brood en een kan waarmee zij in 1226 tijdens een hongersnood de armen voedde, tegen de zin van haar echtgenoot, Lodewijk IV van Thüringen. Het beeld van St. Elisabeth van Thüringen in de nis van de Gasthuispoort is voorzien van deze attributen.
Elisabeth van Thüringen is op 27 mei 1235 heilig verklaard.
Naamdag: 19 november.
Vincentius à Paolo (Pouy bij Dax (tegenwoordig: St-Vincent-de-Paul), 24 april 1581 – Parijs, 27 september 1660): beschermheilige van geestelijken, gevangenen, verwaarloosde jongeren, wezen, weeshuizen, ziekenhuizen en liefdadigheidsinstellingen en liefdewerken. In 1617 richtte hij een vrouwenvereniging op; de vrouwen verzorgden armen en zieken. In 1619 was hij werkzaam als aalmoezenier en verzorgde hij galeislaven. In 1625 richtte hij de Congregatie der Missie op, ook bekend onder de naam Lazaristen. Samen met Louise Legras-de Marillac (1591-1660) richtte hij in 1633 de congregatie van de Dochters van Liefde op.
Vincentius à Paolo is in 1727 zalig verklaard en in 1737 heilig verklaard.
Vincentius à Paolo wordt vaak afgebeeld met kinderen, zo ook in het geval van het beeld van Vincentius à Paolo in de nis van de Gasthuispoort.
Naamdag: 27 september.
Bronnen:
– https://www.heiligen.net/heiligen/11/17/11-17-1231-elisabeth.php
– https://www.heiligen.net/heiligen/09/27/09-27-1660-vincentius.php