Naamvarianten: “Bronzen Maskes”, “Carnavalsmonument 111 jaar De Marotte”
Beeldhouwer: Désirée Tonnaer
Materiaal: brons
Helstraat/Paradijsstraat, Sittard
Onthuld op 19 februari 1993
“Vastelaovesmonement”
voorzijde “Vastelaovesmonement”
achterzijde “Vastelaovesmonement”
sokkel: 111-jarig bestaan carnavalsvereniging Marotte Zitterd
sokkel: 750-jarig bestaan Sittard
sokkel: signatuur en maand van onthulling
sokkel: signatuur en maand van onthulling
Désirée Tonnaer heeft het “Vastelaovesmonement” ontworpen in opdracht van de gemeente Sittard ter gelegenheid van het 111-jarig bestaan in 1993 van Marotte Zitterd, de oudste carnavalsvereniging in Sittard, die op 20 februari 1882 haar eerste carnavalsoptocht had gehouden. In 1993 werd ook het 750-jarig bestaan van Sittard gevierd.(1)
Het “Vastelaovesmonement” geeft uitdrukking aan de vergankelijkheid van het menselijk bestaan. De beide mansfiguren van het “Vastelaovesmonement” zijn geïnspireerd op de jonge mannen die na de winter onder begeleiding van muzikanten naar de akkers trokken en met stokken op de grond sloegen om de kiemen van de zomervruchten tot leven te wekken. Door hun gezicht zwart te maken en maskers te dragen waren zij onherkenbaar. Op deze manier beeldden zij de mensen uit die als gevolg van de winterkou overleden waren; hun tocht verbond een dodencultus met een vruchtbaarheidsrite.(2) De contouren van de mansfiguren zijn de contouren van het “Paar van Weerdinge”, twee in 1904 in het Weerdingerveen gevonden mannelijke lijken uit de late ijzertijd, die vandaag de dag bewaard worden in het Drents Museum in Assen.(3) Overeenkomstig de veenlijken zijn de mansfiguren van het “Vastelaovesmonement” gekleed in lompen.
Aan de voorzijde en de achterzijde van de kleinere mansfiguur is een mand te zien. In de mand aan de voorzijde zit maïs, in de mand aan de achterzijde zit brood. Het maïs en het brood verwijzen naar de omkiemde, dus nog niet uitgekomen zaden.
Bij het ontwerpen van het voetstuk van het “Vastelaovesmonement” heeft Désirée Tonnaer gekozen voor hardsteen. In haar ogen verwijst deze steensoort, ontstaan door verstening van organisch materiaal, naar menselijke geschiedenis. Carnavalsvierders kunnen op het voetstuk hun feest van vergankelijkheid vieren.(4)
Oorspronkelijk was het de bedoeling om het “Vastelaovesmonement” te plaatsen op het Marktplein in Sittard. Op voorstel van Désirée Tonnaer is het beeld geplaatst op een klein plein in het winkelgebied van Sittard, tussen de Helstraat en de Paradijsstraat, waar het beeld zijn stempel drukt op de omgeving.(5)
Op 19 februari 1993, een dag voor de jubileumdatum en aan het begin van het carnaval van dat jaar, is het “Vastelaovesmonement” onthuld.
In de sokkel van het “Vastelaovesmonement” zijn afbeeldingen gehakt die betrekking hebben op het 111-jarig bestaan van Marotte Zitterd en het 750-jarig bestaan van Sittard. Verder zijn in de sokkel de naam van Désirée Tonnaer gehakt, de aanduiding “Februari 1993” en de bedrijfsnamen Laudy (Laudy Bouw & Ontwikkeling, Sittard), Muyres (Muyres Bouw, Sittard) en Röcker (Röcker & CO, tricotage, Sittard). Deze bedrijven hebben de vervaardiging van het “Vastelaovesmonement” mede mogelijk gemaakt.
Tijdens carnaval is het “Vastelaovesmonement” het vertrekpunt van de carnavalsoptocht door Sittard.
Noten
(1) https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Marotte, Sittard-Geleen: iconen &symbolen (Sittard-Geleen, 2016, p.39-40); mededeling Désirée Tonnaer.
(2) https://www.desireetonnaer.com/work/vastelaovesmonement/. Zie ook: Désirée Tonnaer: “Maskerade” (Maastricht, 1996)
(3) https://nl.wikipedia.org/wiki/Paar_van_Weerdinge, Sittard-Geleen: iconen &symbolen (Sittard-Geleen, 2016, p.39-40)
(4) https://www.desireetonnaer.com/work/vastelaovesmonement/
(5) https://www.desireetonnaer.com/work/vastelaovesmonement/
Met dank aan:
– Désirée Tonnaer
Zie ook:
– Désirée Tonnaer: “Maskerade” (Maastricht)
Vastelaovend: de Nederlands-Limburgse benaming van het carnavalsfeest dat plaatsvindt op de zondag, maandag en dinsdag tot aan dinsdag middernacht, als de Vastentijd (40 dagen tijd) begint. Carnaval is het feest van zotheid, spot en uitbundigheid.
Bronnen en verdere informatie:
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Vastenavond, https://nl.wikipedia.org/wiki/Carnaval