Oorspronkelijke naam: “Paard”
Beeldhouwer: Fons Bemelmans
Materiaal: beeld: brons; sokkel: beton
Ziekenhuisweg, Lelystad, nabij de loopbrug over de vijver van het Zilverpark
Onthuld op 29 april 1994
__________
__________
__________
onthulling “Steigerend paard”, 29 april 1994 (rechts: burgemeester Hans Gruijters)
foto: Axipress (Frans Loos), Het Flevolands Archief, gemeente Lelystad, best.nr. NL-LIsHFA 0180-3468.jpg
plaatsing “Steigerend paard”, 3 november 1993. Rechts: Fons Bemelmans
foto: J. Blom, Het Flevolands Archief, gemeente Lelystad, best.nr. NL-LIsHFA 0180-3376.jpg
Lelystad, gesticht in 1967, bestond in 1992 25 jaar.(1) Ter gelegenheid van dit jubileum schonk de stichting Cultuurfonds van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten aan Lelystad een bedrag van f 120.000,-. Met dit bedrag kocht de gemeente het beeld “Steigerend paard” aan, dat Fons Bemelmans in 1982 had ontworpen.(2) Op 25 november 1992 ging de commissie Algemene Zaken van de gemeente Lelystad akkoord met de aankoop en met plaatsing in het Zilverpark in Lelystad, met de aantekening dat wanneer een in bruikleen zijnd kunstwerk op het Stadhuisplein in Lelystad teruggegeven zou moeten worden aan de eigenaar, “Steigerend paard” naar het Stadhuisplein zou worden verplaatst.(3)
Om onbekende redenen is afgezien van het plan om “Steigerend paard” in afwachting van plaatsing op het Stadhuisplein in het Zilverpark te plaatsen. Op 8 februari 1993 berichtte het gemeentebestuur van Lelystad aan de stichting Cultuurfonds van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten dat zij het wenselijk achtte om het Zilverpark aan te kleden met een kunstwerk, te weten het beeld van Fons Bemelmans. In de brief werd met geen woord gerept over een latere verplaatsing naar het Stadhuisplein. Misschien vond men dat in het Zilverpark het beeld beter tot zijn recht zou komen. Op 30 november 1993, iets meer dan drie weken na plaatsing van “Steigerend paard” op de sokkel in het Zilverpark, bestempelde het gemeentebestuur van Lelystad in een brief aan Fons Bemelmans “Steigerend paard” als een afrondende verfraaiing van het bijzondere jubileumpark in het stadscentrum van Lelystad.(4)
In de loop van 1993 werd de toen nog niet beschilderde sokkel van “Steigerend paard” in het Zilverpark geplaatst, nabij de loopbrug over de vijver. De sokkel was vervaardigd uit beton.
Op 3 november 1993 werd “Steigerend paard” in aanwezigheid van Fons Bemelmans op de sokkel geplaatst. De aanleg van het Zilverpark was nog gaande: het gras moest nog worden ingezaaid en in het voorjaar van 1994 zouden de bomen, struiken en waterplanten worden geplant.
De verwachting was dat het Zilverpark in het voorjaar van 1994 officieel geopend zou worden. Het gemeentebestuur van Lelystad wilde de onthulling van “Steigerend paard” laten samenvallen met de officiële opening van het park. Dit zou betekenen dat “Steigerend paard” zeven maanden na plaatsing onthuld zou worden. Omdat het beeld in de tussenliggende tijd al te zien was, vond het gemeentebestuur van Lelystad dit geen gelukkige gang van zaken. Als alternatief stelde het gemeentebestuur voor een plaquette te onthullen waarop de naam “Steigerend paard” was vermeld, de naam van Fons Bemelmans en de naam van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten, zijnde de schenker van het beeld. Het gemeentebestuur legde dit voor aan Fons Bemelmans en het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten. Op 8 februari 1994 diende Menoor BV, Zwijndrecht, een offerte in voor de vervaardiging van de plaquette. Op 25 februari 1994 gaf het gemeentebestuur van Lelystad aan Menoor BV opdracht de plaquette te vervaardigen.(5)
Bij gelegenheid van de officiële opening op 29 april 1994 van het Zilverpark was over “Steigerend paard” een donker zeil gehangen en ging de sokkel schuil onder een doek met daarop de naam van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten. Het beeld en de sokkel werden onthuld door Hans Gruijters, de burgemeester van Lelystad. Volgens het bijschrift bij de foto van “Steigerend paard” ten tijde van de officiële opening van het Zilverpark symboliseerde de onthulling van het beeld en de sokkel de ingebruikname van het Zilverpark.(6)
Voor het voetstuk van “Steigerend paard” ligt een tegel met de benaming “Steigerend paard”, de naam van Fons Bemelmans en het jaartal 1994, waarin het beeld werd onthuld en het Zilverpark werd geopend.
Noten
(1) Op 28 september 1967 vestigden de eerste bewoners zich in Lelystad. Lelystad had toen nog niet de status van gemeente. Op 1 januari 1980 werd Lelystad een gemeente (https://nl.wikipedia.org/wiki/Lelystad).
(2) Mededeling T. Bemelmans-van der Wijst. “Paard” was te zien tijdens de derde editie van de groepstentoonstelling “Beeld-en-route” die van 15 mei tot en met 15 september 1985 in Diepenheim werd gehouden (https://www.flevolanderfgoed.nl: “Steigerend paard”). In Trouw, 4 juli 1985, was een foto gepubliceerd van het beeld. In latere correspondentie van de gemeente Lelystad is “Paard” aangeduid met de naam “Steigerend paard”. Op de website van Fons Bemelmans is het beeld aangeduid met de naam “Paard” (http://www.fonsbemelmans.nl/werken.html).
(3) Vergadering commissie Algemene Zaken gemeente Lelystad, 25 november 1992 (Gemeente Lelystad, secretariearchief, nr. 2731). De datum waarop de bruikleenovereenkomst zou eindigen, was niet vermeld. Het in bruikleen zijnde beeld op het Stadhuisplein was een exemplaar van Amazone (Arthur Spronken), in bruikleen gegeven door Galerie Krikhaar in Amsterdam. Dit beeld is niet meer aanwezig.
(4) Gemeente Lelystad, secretariearchief, nr. 2731. Het Zilverpark, aangelegd op een braakliggend terrein dat oorspronkelijk bestemd was voor woningbouw, was een geschenk van de provincie Flevoland aan Lelystad ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de stad Lelystad. De naam van het park verwijst naar het 25-jarig (zilveren) jubileum (zie: Nederlands Dagblad, 21 mei 1994, https://www.flevolanderfgoed.nl: Zilverparkkade).
(5) Gemeente Lelystad, brieven aan Fons Bemelmans en de stichting Cultuurfonds van het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten, 30 november 1993 en brief aan Menoor BV, Zwijndrecht, 24 februari 1994 (Gemeente Lelystad, secretariearchief, nr. 2731).
(6) Het Flevolands Archief, foto NL-LIsHFA 0180-3468.jpg. In het bijschrift op de website van Het Flevolands Archief bij deze foto is de datum 03-11-1995 vermeld. Deze datum is onjuist.
Zie ook:
– Arthur Spronken: “Amazone” (Lelystad) niet meer aanwezig
Met dank aan:
– T. Bemelmans-van der Wijst