Naamvariant: “De zorg”
Beeldhouwer: Han Wezelaar
Materiaal: Franse kalksteen
Gerrit van der Veen college (v/h meisjes-HBS), Gerrit van der Veenstraat 99 (v/h Euterpestraat 99), Amsterdam
Onthuld omstreeks 5 december 1939
__________
__________
.
DE OPDRACHT EN DE ONTHULLING
Han Wezelaar kreeg in 1938 opdracht van de gemeente Amsterdam een beeld te ontwerpen voor de meisjes-HBS, Euterpestraat 99, Amsterdam. Hij ontwierp het beeld “Moeder en kind”. In de editie van 15 september 1939 is een foto gepubliceerd waarop Han Wezelaar te zien is, werkend aan “Moeder en kind”, dat in een vergevorderd stadium verkeert.(1)
Omstreeks 5 december 1939 is “Moeder en kind” onthuld in de tuin van de meisjes-HBS aan de Euterpestraat.(2)
(1) Algemeen Handelsblad, 15 september 1939.
(2) Algemeen Handelsblad, 5 december 1939.
DE TWEEDE WERELDOORLOG
Op 13 juli 1940 vorderde de Duitse bezetter het gebouw van de meisjes-HBS. “Moeder en kind” bleef staan. Op 28 april 1941 werd in het gebouw het hoofdkwartier gevestigd van de Nederlandse afdeling van de Sicherheitspolizei und SD (Sicherheitsdienst, de Duitse inlichtingen- en opsporingsdienst). In het gebouw van de christelijke HBS aan het tegenoverliggende Adama van Scheltemaplein werd op 31 maart 1941 de Zentralstelle für Jüdische Auswanderung gevestigd.
Op 26 november 1944 werd tijdens een Brits bombardement het gebouw waarin de Zentralstelle was gevestigd, verwoest. Het gebouw waarin de Sicherheitspolizei und SD was gevestigd, liep lichte schade op. “Moeder en kind” bleef onbeschadigd.(1)
(1) https://items.amsterdamse-school.nl/details/objects/680. De bombardementen hadden als doel gegevens over verzetsstrijders te vernietigen (https://www.joodsamsterdam.nl).
NAOORLOGSE NAAMSVERANDERINGEN
Door het schrikbewind van de Sicherheitspolizei und SD en de Zentralstelle (gevangenschap, marteling, deportatie) kreeg de Euterpestraat een onheilspellende klank. Op 27 juni 1945, kort na de bevrijding, werd de straatnaam Euterpestraat geschrapt. De straat werd vernoemd naar Gerrit van der Veen, beeldhouwer, leider van het kunstenaarsverzet en leider van een uitgebreid verzetsnetwerk, gefusilleerd in Overveen op 10 juni 1944.(1)
In 1968 kreeg de meisjes-HBS de naam “Gerrit van der Veenschool”.(2)
(1) https://nos.nl/bevrijdingsjaar/bericht/2338687; https://nl.wikipedia.org/wiki/Gerrit_van_der_Veen).
(2) https://amsterdamopdekaart.nl/1850-1940/Gerrit_van_der_Veenstraat/99