Naamvariant: “Jocus Haan”
Beeldhouwer: Hay Mansvelders
Materiaal: beeld en reliëfs: brons
Rechts voor het stadhuis van Venlo, Markt 2, Venlo (sinds 19 februari 2019)
Onthuld op 26 januari 1986 voor café In Den Dorstigen Haen, Markt 26, Venlo
__________
__________
voorzijde sokkel: het reliëf met de reden van plaatsing van “Jocushaan”
linkerzijde sokkel: het reliëf met Prins Carnaval temidden van de Raad van Elf
rechterzijde sokkel: het reliëf van de Venlose Boerenbruiloft
achterzijde sokkel: het reliëf met een nar temidden van een carnavalsoptocht
DE AANLEIDING
Het beeld “Jocushaan” is een geschenk aan de stad Venlo van de oud-prinsen van VVG Jocus (Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus), de oudste nog bestaande carnavalsvereniging van Nederland, ter gelegenheid van haar dertiende jubileumseizoen (1985-1986).(1) VVG Jocus voert een haan als symbool: de Jocushaan.
“Jocushaan” is op 26 januari 1986 onthuld voor café In Den Dorstigen Haen aan de Markt in Venlo, tegenover het stadhuis. Bij de onthulling werd het lied: “Dit is de plaats, heej wil ik blieve” gezongen van Frans Boelmans, een inwoner van Venlo die talloze carnavalsliederen heeft geschreven. Bovenaan in voorzijde van de sokkel is een bronzen reliëf geplaatst met de vermelding dat VVG Jocus het beeld heeft laten vervaardigen ter gelegenheid van haar dertiende jubileumseizoen. Het reliëf op de linkerzijde van de sokkel toont Prins Carnaval temidden van de Raad van Elf. Het reliëf op de rechterzijde van de sokkel toont de Venlose Boerenbruiloft, een carnavalstraditie die een gespeelde, onechte bruiloft behelst. VVV Jocus heeft in 1938 in Venlo de eerste viering ervan georganiseerd. Het reliëf op de achterzijde van de sokkel toont een nar temidden van een carnavalsoptocht.
In het Jocus Museum in Venlo worden een schaalmodel van “Jocushaan” geëxposeerd, de originele ontwerptekeningen van het beeld en de reliëfs en de mallen van de reliëfs.
AANRIJDINGEN
In de tijd dat “Jocushaan” voor café In Den Dorstigen Haen stond, is het beeld vier keer omvergereden. In de eerste maanden van 2014 viel het beeld daarbij van de sokkel maar liep het niet veel schade op. De sokkel had verhoudingsgewijs meer schade opgelopen. Eind april 2014 was de verwachting dat “Jocushaan” in mei 2014 gerepareerd en wel teruggeplaatst zou kunnen worden.
Bij de vierde aanrijding, op 2 februari 2016, tijdens de opbouw van de vastelaovend, raakte “Jocushaan” ernstig beschadigd en brak de sokkel in tweeën. De schade was zo ernstig, dat het beeld en de sokkel in reparatie moesten worden genomen. Tijdens het carnaval van 2016 schitterde “Jocushaan” door afwezigheid. Om die reden werd een carnavalsoptocht die langs het beeld zou voeren, afgelast.
Op 19 mei 2016 is “Jocushaan” teruggeplaatst voor café In Den Dorstigen Haen. In opdracht van het gemeentebestuur van Venlo was een constructie aangebracht, waardoor bij evenementen het beeld met sokkel en al verplaatst zou kunnen worden.
VERPLAATSING
Op zeker moment is besloten “Jocushaan” te verplaatsen naar een plek waar het beeld naar verwachting niet zou worden omvergereden. Op 19 februari 2019, enkele weken voor het begin van het carnaval en aan het einde van het zestiende jubileumseizoen (2018-2019) van VVG Jocus, werd “Jocushaan” rechts voor het stadhuis van Venlo onthuld.(2) De onthulling werd verricht door Hay Mansvelders en het prinselijk driespan van VVG Jocus, in het bijzijn van de voorzitter van VVG Jocuc, Vors Joeccius XI (Harry Pauwels), een delegatie van oud-prinsen van VVG Jocus en een delegatie van kasteleins, gevestigd aan de Markt. De onthullingshandeling bestond uit het verwijderen van de rood-geel-blauwe carnavalsvlag van Venlo, waarop op de gele baan een rode haan prijkt. Om het beeld hing een roodblauw lint (rood en blauw: de kleuren van de gemeentevlag van Venlo), met een medaille van VVG Jocus, ontworpen ter gelegenheid van het zestiende jubileumseizoen. Op de plek waar “Jocushaan” werd geplaatst, had een een stalen troon gestaan, ontworpen door kunstsmederij Juul Baltussen. Deze troon zou een plaats krijgen voor het Romerhuis aan de Wijngaardstraat in Venlo.
Noten
(1) VVG Jocus is op 6 oktober 1842 opgericht. Ieder elfde bestaansjaar wordt een jubileumseizoen gevierd. Op 6 oktober 1985 was het 143 jaar geleden dat het carnavalsgezelschap was opgericht, waardoor 1985-1986 het dertiende jubileumseizoen werd (143 = 13 x 11).
(2) Op 6 oktober 2018 was het 176 jaar geleden dat VVG Jocus was opgericht, waardoor 2018-2019 het zestiende jubileumseizoen werd (176 = 16 x 11).
Bronnen
– De Limburger, 25 april 2014 en 19 februari 2019
– Facebookpagina Jocus Museum, bericht van 10 mei 2023
– Facebookpagina Venloosch Vastelaoves Gezelschap Jocus, bericht van 19 februari 2019
– l1nieuws, 18 mei 2016
– Omroep Venlo, 2 februari 2016 en 19 februari 2019
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Jocus en Boerenbruiloft