Beeldhouwer: Iris Le Rütte
Materialen: benenparen: brons; schelpen: diverse schelpen
Overzichtstentoonstelling “Alles verandert, niets vergaat” (museum Kranenburgh, Bergen, 24 mei – 1 november 2026)
Ontworpen in 2003

.
“ZONDER TITEL (BRONS, SCHELP)”
“zonder titel (brons, schelp)” is te zien tijdens de overzichtstentoonstelling “Alles verandert, niets vergaat” (museum Kranenburgh, Bergen, 24 mei – 1 november 2026). De bronzen benen in de schelpen dragen alle de naam “Venus”.(1)
In 1995 is op een zuil van de brug over de Willemsvaart in Zwolle (hoek Veerallee/Prinses Julianastraat) een titelloos beeld geplaatst, ontworpen door Iris Le Rütte, bestaande uit een paar benen waarop een gouden ei balanceert. Een naamvariant van dit beeld luidt: “Alles verandert, niets vergaat”.(2)
Dichtbij de brug werden in 1995 aan de Veerallee, langs de Willemsvaart, twee andere titelloze beelden geplaatst die Iris Le Rütte had ontworpen. Eén van deze beelden toont een huisje op de knieën van een paar benen; het andere beeld toont een klok waaruit een paar benen steekt.(3)
Onderaan de zuil van de brug over de Willemsvaart waarop het beeld is geplaatst van het benenpaar waarop een gouden ei balanceert, is een plaquette aangebracht met een zin uit deel XV van Ovidius’ Metamorphosen, waarin Pythagoras uitlatingen doet over de zielsverhuizing:
“Alles verandert, niets vergaat. De ziel doolt rond,
verhuizend van hier naar daar, van daar naar hier;
bewoont welk lichaam zij maar wil
(…) en nooit zal zij te gronde gaan.”
De ogenschijnlijke overeenkomst tussen de schelpen met benen en de beelden aan de Willemsvaart in Zwolle doet de vraag rijzen of de schelpen met benen ook een uitbeelding zijn van de zielsverhuizing, zoals verwoord in de Metamorphosen.
(1) Mededeling Iris Le Rütte.
(2) Iris Le Rütte: “zonder titel” (Zwolle, Veerallee, zuil brug Willemsvaart).
(3) Iris Le Rütte: “zonder titel” (Zwolle, Veerallee, oever Willemsvaart).
→ IRIS LE RÜTTE
→ Overzichtstentoonstelling “Alles verandert, niets vergaat”
DE OVERZICHTSTENTOONSTELING “ALLES VERANDERT, NIETS VERGAAT” (1)

Van 24 mei tot en met 1 november 2026 wordt in museum Kranenburgh (Hoflaan 26, Bergen) de tentoonstelling “Alles verandert, niets vergaat” gehouden, een overzichtstentoonstelling van het omvangrijke werk van Iris Le Rütte. Op deze tentoonstelling zijn beelden te zien in grote en kleine uitvoeringen, dichtbundels, gedichten en tekeningen. De grote en kleine uitvoeringen van beelden strekken zich uit van “In de wind” (Hoofddorp, 1994), de eerste opdracht die Iris Le Rütte kreeg voor de openbare ruimte, tot aan “Patron” (2026), het beeld van een Oekraïens hondje dat niet-ontplofte landmijnen opspoort. Ook een grote uitvoering van “Daphne in de wind”, één van de Daphne-beelden die Iris Le Rutte heeft ontworpen, maakt deel uit van de tentoonstelling, evenals een kleine uitvoering van “Actaeon” en een aantal hazenbeelden. Op allerlei manieren (beschrijvende teksten aan de muur, films, foto’s) krijgen de bezoekers informatie over de drijfveren, ideeën en inspiratiebronnen van Iris Le Rütte.
De beelden zijn tentoongesteld in Zaal 1; het illustrerende materiaal aangaande de drijfveren, ideeën en inspiratiebronnen van Iris Le Rütte alsmede haar gedichtenbundels zijn te zien in de Villa, waarin een atelier (Studio C) is ingericht waar jong en oud kan werken met poëzie. “Patron” staat in de tuin bij het museumrestaurant.
Museum Kranenburgh besteedt veel aandacht aan kinderen die het museum bezoeken en betrekt ze op uiteenlopende manieren bij de tentoonstellingen. Tijdens “Alles verandert, niets vergaat” kunnen kinderen niet alleen op speelse wijze kennis maken met poëzie, maar ook met beeldhouwen. Op bepaalde dagen wordt voor hen de workshop “Hazen kleien” gehouden, een speurtocht onder begeleiding van een beeldend kunstenaar naar de hazenbeelden in Zaal 1 en andere plaatsen in het museum, die ze kunnen tekenen en qua houding kunnen nadoen. In Atelier C kunnen de kinderen van klei een hazenbeeld boetseren. Het beeld mag mee naar huis.
“Alles verandert, niets vergaat” is samengesteld door Marianne van Gils, curator hedendaagse kunst museum Kranenburgh. De tentoongestelde werken zijn afkomstig uit de collecties van museum Kranenburgh, Iris Le Rütte, bedrijven en particulieren.
“Alles verandert, niets vergaat” wordt vergezeld door de oeuvrecatalogus Alles verandert, niets vergaat – sculpturen, openbare ruimte, tekeningen, gedichten (Utrecht, 2026).
(1) https://onh.nl/nieuws/iris-le-rutte-alles-verandert-niets-vergaat.
MUSEUM KRANENBURGH (1)
Museum Kranenburgh, gelegen aan de Hoflaan 26 in Bergen, is opgericht in 1993. Het museum richt zich op moderne en hedendaagse kunst. De kunstcollectie strekt zich uit van 1900 tot heden. De kern van de collectie bestaat uit kunst van de Bergense School met topstukken van schilders zoals Leo Gestel, Jaap Mooy, Lucebert, Charley Toorop en Bastiaan Woudt. In de eerste helft van de twintigste eeuw was Bergen een kunstenaarsdorp. In de tweede helft van de twintigste eeuw was Bergen de bakermat van de COBRA-beweging.
Museum Kranenburgh heeft een eigen kunstcollectie, heeft werken van andere musea en particulieren in bruikleen en beheert de collecties van de gemeente Bergen en het Noordhollands Kunstcentrum.
Elk half jaar organiseert museum Kranenburgh een nieuwe tentoonstelling.
Informatie over onder andere tentoonstellingen en openingstijden: https://kranenburgh.nl.