Beeldhouwer: Jeroen Henneman
Materialen: staaldraad
De Chocoladefabriek, Klein Amerika 20, Gouda
Onthuld op 10 april 2015
__________
__________
de tweetalige informatieplaquette
het transformatorhuisje met de informatiepanelen
DE AANLEIDING (1)
Op 22 februari 2014 overleed de in Gouda geboren schrijver en hematoloog Leo Vroman. Hoewel hij in de tweede helft van de 1940-jaren naar de Verenigde Staten was geëmigreerd en in 1951 de Amerikaanse nationaliteit kreeg, hield hij tot aan zijn overlijden een sterke band met Gouda, waaraan hij regelmatig bezoeken bracht. Voor een aantal evenementen in Gouda heeft hij gedichten geschreven. Op de vraag hoe Gouda in 2015 zijn 100e geboortedag zou kunnen vieren, luidde zijn antwoord: “ik weet niet of ik er dan nog ben maar zo niet, vier het dan toch maar”.
Het initiatief om ter gelegenheid van de 100e geboortedag van Vroman een beeld te ontwerpen, was afkomstig van de Vroman Foundation en VROMAN100. Rond januari 2014 hadden vijf beeldend kunstenaars ontwerpen ingezonden. De jury, voorgezeten door Milco Schoenmaker, burgemeester van Gouda, koos unaniem voor het ontwerp van Jeroen Henneman. Henneman had een portret van Vroman ontworpen volgens zijn zijn idee van “staande tekeningen”: beeldhouwwerken die bestaan uit krachtige lijnen in de ruimte, als getekende silhouetten die tot leven lijken te komen. Zijn ontwerp was geïnspireerd op de dichtregels die Vroman had geschreven, zijn heldere lijnen en zijn handen, op foto’s altijd duidelijk te zien.
(1) https://degoudaarchief.nl/, https://neerlandistiek.nl.
DE UITVOERING
De uitvoering van het beeld werd mogelijk gemaakt door onder andere de familie Vroman, de Vroman Foudation, de gemeente Gouda, Museum Gouda, de Bibliotheek Gouda en een aantal Goudse ondernemers.(1)
(1) https://degoudaarchief.nl.
DE ONTHULLING (1)
In de middag van 10 april 2015, de 100e geboortedag van Vroman, hebben zijn dochters Gerri en Peggy, hiertoe overgekomen uit de Verenigde Staten, “Leo Vroman” onthuld. Het beeld, 3 meter hoog, is geplaatst op het dak van de Chocoladefabriek, waarin onder andere de Bibliotheek Gouda en het SAMH (Streekarchief Midden-Holland) zijn gehuisvest.
De onthulling van “Leo Vroman” op 10 april 2015 was een van de feestelijke evenementen in Gouda tijdens de viering in 2015 van de 100e geboortedag van Vroman. Het onthullingsprogramma begon met het openen door de dochters van Vroman van de reizende tentoonstelling VROMAN100 in de Bibliotheek Gouda in de Chocoladefabriek. Hierop waren onder andere tekeningen te zien, gemaakt door Vroman, en persoonlijke voorwerpen. Leerlingen van de Casimirschool in Gouda gaven een gezongen uitvoering van Vromans gedicht “Ode aan Gouda”. In de avonduren vond in de Chocoladefabriek het festival “De nacht van Vroman” plaats.
Een van de dochters van Vroman heeft over “Leo Vroman” gezegd dat ze het een prachtig beeld vindt en dat het heel bijzonder is om Vroman over de stad heen te zien kijken. Naar haar beleving was Jeroen Henneman, in tegenstelling tot andere makers van portretten van Vroman, erin geslaagd om de warmte en humor van Vroman tot uitdrukking te brengen.
Links aan de gevel is een informatieplaquette aangebracht met in het Nederlands en het Engels een beknopte uitleg over het leven en werk van Vroman en met de vermelding van namen van personen en instanties die de totstandkoming van “Leo Vroman” mogelijk hadden gemaakt.
Voor “De Chocoladefabriek” ligt het Leo Vromanpark. In het park staat een transformatorhuisje. Op de wanden ervan zijn panelen aangebracht met informatie over onder andere het park, het Streekarchief Midden Holland, Leo Vroman en het portret dat Jeroen Henneman heeft ontworpen. Op de panelen op de brede wanden staat informatie over Leo Vroman en de viering van zijn 100e geboortedag. Op deze panelen is ook zijn geboorteakte afgebeeld en het portret dat Jeroen Henneman heeft ontworpen. Op de panelen op de smalle wanden staat de tekst van het door Leo Vroman geschreven gedicht “Ode aan Gouda”.
(1) https://degoudaarchief.nl/, https://neerlandistiek.nl.
DE BLOEMLEZING DE MOOISTE GEDICHTEN (AMSTERDAM, 2007)
Bij uitgeverij Nieuw Amsterdam verscheen op 24 november 2006, als deel 1 in de reeks “Hollands Maandblad”, de bloemlezing De mooiste gedichten, met gedichten van Leo Vroman die tussen 1960 en 2006 in het literaire tijdschrift “Hollands Maandblad” waren gepubliceerd. Een groot aantal van deze gedichten was nog nooit in een dichtbundel opgenomen.
De mooiste gedichten is voorzien van tekeningen van Iris Le Rütte. De tekeningen, afgedrukt naast de gedichten, zijn niet bedoeld als illustraties maar sluiten op associatieve manier aan bij de thema’s geboorte, liefde, vergankelijkheid en dood in de gedichten van Leo Vroman, thema’s die ook voorkomen in het oeuvre van Iris Le Rütte.(1)
(1) Mededeling Iris Le Rütte. Zij maakt al jarenlang tekeningen voor “Hollands Maandblad”. Met enige regelmaat zijn in “Hollands Maandblad” gedichten van haar gepubliceerd. In het nummer van januari 2025 is haar essay “Woordbeelden en beeldwoorden – Ida Gerhardt en de beeldende kunst” gepubliceerd (https://www.hollandsmaandblad.nl/auteur/iris-le-rutte).
Leo Vroman (Gouda, 10 april 1915 – Fort Worth, 22 februari 2014): dichter, (toneel)schrijver, schilder, tekenaar, bioloog en hematoloog. Kort de Tweede Wereldoorlog vestigde hij zich in de Verenigde Staten, waar hij werkzaam werd als hematoloog met onderzoek van bloedstolling als aandachtsgebied. In 1958 promoveerde hij aan de Rijksuniversiteit Utrecht. De titel van zijn proefschrift luidde: “Surface contact and thromboplastin formation”.
Vroman, ereburger van Gouda, is een van de belangrijkste Nederlandse dichters. Zijn gedichten stammen uit de periode 1946-2013. Zijn proza stamt uit de periode 1948-2006.
Vroman, die zichzelf in eerste instantie als wetenschapper beschouwde, heeft vrijwel alle literatuurprijzen gewonnen die Nederland kende, waaronder de P.C. Hooftprijs, die hem in 1964 werd uitgereikt voor zijn poëtisch oeuvre. In 1989 werd hem het Eredoctoraat in de Letteren verleend.
Bron en verdere informatie:
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Leo_Vroman