Beeldhouwer: Jo Uiterwaal
Materiaal: geglazuurde chamotteklei
Uitvoering: Koninklijke Hollandsche Pijpen- en Aardewerkfabrieken Goedewaagen, Gouda
Station Roosendaal
Geplaatst in 1949
stationsgebouw Roosendaal; rechts: Herdenkingspyloon
ingang rijwielstalling v/h poort goederenemplacement
toren ketelhuis
HET STATIONSGEBOUW VAN ROOSENDAAL
In 1854 werd aan de Vughtstraat in Roosendaal een klein spoorwegstation in gebruik genomen. In de loop der jaren werd dit station en het bijbehorende emplacement uitgebreid; Roosendaal werd het spoorwegknooppunt van Zuid-Nederland. Door de uitbreidingen barstte het station uit zijn voegen. In 1907 werd, ruim een halve kilometer verderop, een nieuw station in gebruik genomen, ontworpen door George Willem van Heukelom, architect, op basis van een schetsontwerp van Daniël Eduard Cornelis Knuttel, rijksbouwmeester.(1)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bouwde de Duitse bezetter op het dak van het station een uitkijkpost en een geschutskoepel. Op 11, 14 en 16 september 1944 voerden de Geallieerden bombardementen uit op het station van Roosendaal en het emplacement, waarbij op 14 september drie bommen op het stationsgebouw vielen. Het hoofdgebouw, een zijvleugel en de perrons liepen veel schade op.(2)
Na de bevrijding in 1945 ontwierp ir. Sybold van Ravesteyn een herstelplan voor station Roosendaal en het eveneens zwaar beschadigde Stationsplein. In de loop van 1947 werd een begin gemaakt met de herbouw van het station. De bouwwerkzaamheden liepen tot in 1949.(3)
Tussen 1945 en 1949 heeft Jo Uiterwaal beelden en beeldengroepen ontworpen voor het stationsgebouw, de Herdenkingspyloon, de toren van het ketelhuis en de poort tot het goederenemplacement.(4) De beelden en beeldengroepen verwijzen naar de spoorwegen, de maatschappij en naar deugden. De symboliek en de afmetingen van de beelden en beeldengroep zijn afgestemd op de architectuur en de plekken waar ze voor bestemd waren.(5)
Jo Uiterwaal boetseerde de beelden in zijn atelier in Utrecht. Vervolgens sneed hij ze in stukken en holde de stukken uit en voorzag ze van crèmekleurig glazuur. De delen werden overgebracht naar de Koninklijke Hollandsche Pijpen- en Aardewerkfabrieken Goedewaagen aan het Jaagpad in Gouda, waar ze werden gekken en weer tot beelden werden gemonteerd.(6)
Op 16 maart 1949 werd het herstelde station officieel geopend door ir. F.Q. den Hollander, president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen. Uit de aankondigende berichtgeving hierover op 25 februari 1949 blijkt dat alle beelden toen geplaatst waren.(7)
(1) Cultuurhistorische waardestelling station Roosendaal (Dolf Broekhuizen, Utrecht, 2014)
(2) https://www.mariusbroos.nl/Bombardement%20Rsd%202.pdf
(3) Cultuurhistorische waardestelling station Roosendaal (Dolf Broekhuizen, Utrecht, 2014)
(4) Cultuurhistorische waardestelling station Roosendaal (Dolf Broekhuizen, Utrecht, 2014). In 2006 werd achter de poort tot het goederenstation een nieuwe rijwielstalling gebouwd; de poort en daarmee de beeldengroep bleven staan.
(5) Cultuurhistorische waardestelling station Roosendaal (Dolf Broekhuizen, Utrecht, 2014)
(6) https://www.spoorbeeld.nl/inspiratie/beelden-van-de-wederopbouw
(7) De Volkskrant, 25 februari 1949
DE BEELDEN EN BEELDENGROEPEN
Beeld Herdenkingspyloon
Beelden en beeldengroep stationsgebouw
Beelden toren ketelhuis
Beeldengroep ingang rijwielstalling