Naamvarianten: “Dr. Jenner”; “Dr. Jenner en zoon”
Beeldhouwer: Arie Teeuwisse
Materiaal: brons
Buitenterrein RIVM, Helsinkilaan/Oxfordpad, Utrecht (sinds mei 2025)
Onthuld op 28 september 1990 op het voorterrein van het RIVM, Antonie van Leeuwenhoeklaan 9, Bilthoven
__________
.
HET RELIËF “EDWARD JENNER”
Het reliëf “Edward Jenner” is één van de reliëfs van “Geschiedenis van de Westerse gezondheidszorg”, ontworpen tussen 1969 en 1970 door Pieter d’Hont en Arie Teeuwisse in opdracht van het toenmalige RIV (Rijksinstituut voor de Volksgezondheid) in Bilthoven. Van deze reliëfs heeft Teeuwisse de reliëfs ontworpen die als thema’s Paracelsus, De Nederlanden in de 17e en 18er eeuw, Edward Jenner, Louis Pasteur en de oprichting van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) hadden.(1)
Edward Jenner (Berkeley, Gloucestershire, UK, 17 mei 1949 – 26 januari 1823) was de grondlegger van de immunologie en de ontwikkelaar van het koepokvaccin. Het reliëf “Edward Jenner” toont Edward Jenner en een kind, James Phipps voorstellend, het eerste kind aan wie Edward Jenner een koepokinenting toediende. Op de achtergrond is een zittende toeschouwer te zien, een boom en een stier. Achter het kind is een varken afgebeeld.(2)
In 1987 heeft Arie Teeuwisse de rechthoekige penning “Edward Jenner-RIVM” ontworpen. Deze penning toont de afbeeldingen van het reliëf “Edward Jenner”.(3)
(1) Pieter d’Hont – Leven en werk 1917-1997 (Utrecht, 1999, pagina 126).
(2) Kunst bij het RIVM (Bilthoven, 2003, pagina 48).
(3) De Beeldenaar, nr. 45, januari/februari 2021, pagina 35. De penning maakt deel uit van de collectie van Museum Beelden aan Zee.
“JENNER EN ZOON”
Arie Teeuwisse heeft “Jenner en Zoon” ontworpen ter gelegenheid van de viering van het 80-jarig jubileum in 1989 van het RIVM. Op 28 september 1990 is “Jenner en Zoon” onthuld door drs. Hedwig (Hedy) d’Ancona, minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. De beeldengroep was toen geplaatst op het voorterrein van het RIVM. De onthulling van “Jenner en Zoon” ging gepaard met een grote duo-tentoonstelling in het RIVM van beelden van Arie Teeuwisse en van Pieter d’Hont.(1)
In of omstreeks mei 2025 is “Jenner en Zoon” met sokkel en al voor het nieuwe gebouw van het RIVM geplaatst, aan de hoek van de Helsinkilaan en het Oxfordpad in het Utrecht Science Park.
“Jenner en Zoon” toont Edward Jenner in een lange mantel, een kind beschermend die de handen gevouwen heeft. De naam “Jenner en Zoon” impliceert dat de kindfiguur een uitbeelding op oudere leeftijd is van Robert Fitzhardinge Jenner (april 1797 – maart 1854), die 1798 op de leeftijd van 11 maanden door zijn vader werd gevaccineerd in het kader van diens onderzoek naar pokken en het vaccineren ertegen. De samenstellers van Kunst bij het RIVM (Bilthoven, 2003) vragen zich af of de kindfiguur die door de mansfiguur wordt beschermd de uitbeelding is van James Phibbs, overeenkomstig de kindfiguur en de mansfiguur in het reliëf “Edward Jenner”.(2)
(1) Kunst bij het RIVM (Bilthoven, 2003, pagina’s 60 en 79). Naar aanleiding van deze tentoonstelling organiseerde het RIVM jaarlijks een tentoonstelling van werk van vier Nederlandse beeldhouwers bij wie figuratie en ambachtelijkheid een belangrijke rol speelden (Kunst bij het RIVM (Bilthoven, 2003, pagina 60).
(2) Kunst bij het RIVM (Bilthoven, 2003, pagina 60).