Betekenis en achtergronden van het Indië-monument (Gouda)

T.W.M. van Berkel


In juni 2025 heeft het gemeentebestuur van Gouda de nota Het verhaal van Gouda achter de komma – Uitvoeringsplan opvolging slavernijverleden Gouda gepresenteerd. In deze nota is verwoord dat het gemeentebestuur en de meerderheid van de gemeenteraad van Gouda hebben uitgesproken om op de erkenning van het koloniaal en slavernijverleden van Gouda actie te laten volgen, gericht op bewustwording en verbinding in Gouda, het voorkomen van discriminatie en racisme en het bestrijden van moderne vormen van slavernij.
Met het oog op aspecten van het koloniaal en slavernijverleden van Gouda zal het gemeentebestuur van Gouda het erfgoedbeleid actualiseren door uitvoering te geven aan het Verdrag van Faro. In dit verdrag wordt opgeroepen na te denken over vragen als waarom en voor wie erfgoed wordt bewaard, hoe mensen betrokken zijn en hoe erfgoed ten goede komt aan de gehele samenleving. De ideeën die ten grondslag liggen aan het Verdrag van Faro sluiten aan bij onder andere de missie van UNESCO Werelderfgoed om erfgoed te laten bijdragen aan het welzijn van de mensen en het wederzijds begrip tussen mensen en volkeren.
In het licht van Het verhaal van Gouda achter de komma […] heeft het gemeentebestuur van Gouda aandacht voor twee monumenten in Gouda die verbanden hebben met het koloniale en slavernijverleden van Gouda: het Houtmans-monument in het Houtmansplantsoen in Gouda en het Indië-monument aan de westgevel van het stadhuis in Gouda. Het Houtmans-monument, een nationaal monument, onthuld in 1880, is een blijk van dank voor de welvaartsstroom vanuit Nederlands-Indië naar Nederland waaraan de Eerste Schipvaart in 1595-1597 van de gebroeders De Houtman ten grondslag heeft gelegen. Het Indië-monument, een Gouds monument, onthuld in 1952, is vervaardigd ter nagedachtenis aan zestien Goudse militairen die in de periode 1946-1949 om het leven zijn gekomen als gevolg van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog.
Het gemeentebestuur van Gouda wil het Indië-monument voorzien van een verhaal dat completer is dan het verhaal dat tot nu toe bekend is. Met het oog hierop heeft KIJKEN NAAR BEELDEN onderzoek gedaan naar de betekenis en achtergronden van het Indië-monument. Hiertoe is het archief van het oprichtingscomité doorgenomen, notulen van vergaderingen van de gemeenteraad van Gouda, toespraken van de burgemeester van Gouda, krantenartikelen over het Indië-monument, berichtgeving over de herdachte militairen en artikelen over de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog.

Betekenis en achtergronden van het Indië-monument is niet in boekvorm verkrijgbaar. De PDF-versie kan op deze pagina gratis worden gedownload.

__________

.

Zie ook:
Gemeente Gouda: “Indië-monument” (Gouda)

PUBLICATIES