Reddend zwemmen

Beeldhouwer: Eric Claus
Materiaal: brons
Terrein De Berenplaat, De Berenplaat 10, Spijkenisse (niet toegankelijk voor publiek)
Ontworpen in 1965


voorgrond: “Reddend zwemmen” (Eric Claus); achtergrond, rechts: Heracles met hydra I A (Nic Jonk)


REDDEND ZWEMMEN (DE BERENPLAAT)
“Reddend zwemmen” staat op het terrein van De Berenplaat, de grootste drinkwaterproductielocatie van Nederland, vanwaaruit drinkwater wordt geleverd aan het Rijnmondgebied (waaronder Rotterdam-Zuid) en de Zuid-Hollandse eilanden.(1) Het hoofdgebouw, het filtergebouw en het doseringsgebouw stammen uit de jaren waarin de productielocatie werd aangelegd (1963-1965). Deze futuristisch ogende gebouwen zijn ontworpen door de architect Wim Gerhard Quist, wiens latere ontwerp van het kantoorgebouw “Willemswerf” in Rotterdam in 1989 werd bekroond met de Bronzen Bever, de Rijksprijs voor Bouwen en Wonen voor opdrachtgevers van kwalitatief hoogwaardige projecten in de ruimtelijke ordening, utiliteitsbouw en volkshuisvesting.(2)
Bij de bouw van De Berenplaat werd 1% van de bouwsom aangewend voor het aankopen van kunst. Onder de kunstwerken die werden aangekocht, waren “Beeld in tien delen” (Leo de Vries) en “Heracles met Hydra” (Nic Jonk).(3) Ook “Reddend zwemmen” maakte deel uit van de aankopen. De beeldengroep is ontworpen in 1965. In de editie van de IJmuider Courant van 13 juli 1965 staat een foto van Eric Claus met in het bijschrift de vermelding dat hij boetseert aan het beeld “Reddende zwemmer”. Hiermee is “Reddend zwemmen” bedoeld.(4)
De Berenplaat is in maart 1966 in bedrijf genomen. De openingshandeling werd verricht door Hendrikus Wilhelmus (Henk) Jettinghof, wethouder in Rotterdam met in zijn portefeuille onder andere openbare nutsbedrijven.(5)
“Reddend zwemmen” toont een zwemmer die, ruggelings zwemmend, een drenkeling redt.(6) De beeldengroep is laag geplaatst vlak boven een groot gazon, een zee aan grassprietjes, waardoor associaties met zee en zwemmen worden versterkt.(7)

De Berenplaat is niet toegankelijk voor publiek. “Reddend zwemmen” en de andere kunstwerken op De Berenplaat kunnen hierdoor niet van nabij worden bekeken.

(1) https://www.evides.nl/over-evides/150jaar/bouw-van-de-berenplaat (artikel met foto’s van de in aanbouw zijnde bedrijfsgebouwen).
(2) Eric Claus: “De Bronzen Bever 1989” (Rotterdam).
(3) https://www.evides.nl/over-evides/150jaar/kunst-op-de-berenplaat.
(4) IJmuider Courant, 13 juli 1965.
(5) Stadsarchief Rotterdam, bijschrift bij foto 20035-70-43.
(6) Bijschrift bij een foto van “Reddend zwemmen” in een krantenartikel, gepubliceerd op 1 december 1970 (archief Evides Waterbedrijf).
(7) Drs. Frans Jeursen, filosoof en kunstcriticus, in een publicatie van Waterbedrijf Europoort (archief Evides Waterbedrijf).

EEN KLEINERE UITVOERING IN AMERSFOORT
Bij een brug aan de Bisschopsweg in Amersfoort heeft, op een sokkel, een kleinere uitvoering van “Reddend zwemmen” gestaan.(1) In april 2006 is deze uitvoering gestolen en niet vervangen.(2)

(1) Beelden van Amersfoort (Amersfoort), mededeling Eric Claus. Mogelijk was dit de brug over de Heiligenbergerbeek. In de nabijheid hiervan was van 1936 tot 2018 het Sportfondsenbad gevestigd (Bisschopsweg 175).
(2) Wikipedia: lijst van beelden in Amersfoort-zuid.

Met dank aan:
Evides Waterbedrijf, afdeling communicatie, voor toegezonden documentatie en de foto van “Reddend zwemmen”.

  ERIC CLAUS