Beeldhouwer: Karel Gomes
Materiaal: brons
Hobbemaplein, Den Haag
Onthuld op 25 juni 2004 samen met Nationaal Hindustaans Immigratiemonument (Helen Ferdinand)
__________
__________
.
1873: HINDOSTAANSE IMMIGRATIE IN SURINAME (1)
Op 1 juli 1863 werd in Suriname en op de Caribische eilanden de slavernij wettelijk afgeschaft. De tot slaaf gemaakten moesten nog tien jaar blijven werken op de plantages alvorens zij hun vrijheid verkregen. Om het tekort aan werkkrachten tegen te gaan, werden in het vroegere Brits-Indië mensen geronseld. Hen werd een leven in “het beloofde land Shri Rahma” in het vooruitzicht gesteld.
Het contract tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk voor het werven van Brits-Indische werkkrachten liep van 1873 tot 1916. Op 5 juni 1873 vertrok het schip Lalla Rookh vanuit Brits-Indië naar Suriname, het eerste schip met werkkrachten. Zij werden tewerk gesteld als contractarbeiders. Tussen 1873 en 1916 emigreerden meer dan 34.000 mensen vanuit Brits-Indië naar Suriname.
De Hindostaanse gemeenschap in Nederland houdt 5 juni aan als datum waarop de Hindostaanse immigratie in Suriname is begonnen.
1975: ONAFHANKELIJKHEID SURINAME
Op 25 november 1975 werd Suriname onafhankelijk. De inwoners van Suriname, die tot dan toen de Nederlandse nationaliteit hadden, moesten kiezen of zij de Surinaamse nationaliteit zouden aannemen of de Nederlandse nationaliteit wilden behouden. Tot aan 1980 hadden zij het recht om de Nederlandse nationaliteit te behouden en naar Nederland te emigreren. Van dit recht hebben ongeveer 150.000 inwoners gebruik gemaakt. Velen van hen vestigden zich in Den Haag.
(1) Hindostaans: afgeleid van Hindostan (Hindustan) = India. Hindostanen zijn de nazaten van de Brits-Indische contractarbeiders in Suriname, een etnische groep, bestaande uit christenen, hindoes en moslims.
À-PRAVASI DIVAS: HERDENKING HINDOSTAANSE IMMIGRATIE IN SURINAME
De Hindostanen die vanuit Suriname naar Nederland waren geëmigreerd, herdachten ook in Nederland jaarlijks op 5 juni het begin van de Hindostaanse immigratie in Suriname. Deze herdenking draagt de naam À-Pravasi Divas.
Op 5 juni 1993, bij de 120e À-Pravasi Divas, werd op het Hobbemaplein in Den Haag door de organiserende stichtingen een lindeboom geplant. Bij de lindeboom werd een “Immigratietegel” gelegd met de tekst:
TER HERDENKING 120 JAAR
HINDOSTAANSE IMMIGRATIE
1873 – 5 JUNI 1993
STICHTINGEN:
– LALLA ROOKH NEDERLAND
– FEDERATIE EEKTA
– SURINAAMS REGIONAAL STEUNPUNT
“MONUMENT GANDHI” EN HET “NATIONAAL HINDUSTAANS IMMIGRATIEMONUMENT” ÉÉN GEHEEL
“Monument Gandhi” en het Nationaal Hindustaans Immigratiemonument (Helen Ferdinand) vormen één geheel. Zij zijn een geschenk van het Sarnámi Instituut (sarnámi: hindostaanse spreektaal) aan de gemeente Den Haag. De initiatiefnemer was Rabin Satnarainsing Baldewsingh (Paramaribo, 26 juni 1962), bestuurder, politicus, schrijver, dichter en filmmaker. Het plan deze monumenten te schenken, ontstond in 2003, tijdens de 130e À-Pravasi Divas-herdenking. De reden voor het oprichten van een monument voor Gandhi lag in het feit dat Gandhi voor veel Hindostanen in Nederland een bron van inspiratie is; zijn opvattingen en waarden stellen hen in staat om met behoud van hun identiteit te aarden in Nederland. In Suriname is is Gandhi beroemd vanwege zijn pleidooien voor het afschaffen van de contractarbeid.
2004: ONTHULLING
Op 25 juni 2004 zijn “Monument Gandhi” en het “Nationaal Hindustaans Immigratiemonument” onthuld door Maria Cornelia Frederika (Rita) Verdonk, minister van Vreemdelingenzaken en Integratie, en Willem Joost (Wim) Deetman, burgemeester van Den Haag.
HET “MONUMENT GANDHI”
“Monument Gandhi” is geïnspireerd op foto’s van Gandhi tijdens zijn protestmars in maart 1930 tegen het Britse zoutmonopolie.
Op de voorzijde van het voetstuk is de naam van Gandhi vermeld, het jaar waarin hij is geboren en het jaar waarin hij werd vermoord. Onder deze vermeldingen is een uitspraak van Gandhi gegraveerd:
Ik wil dat alle culturen van alle landen zo vrij mogelijk
door mijn huis waaien
Maar ik weiger van mijn voeten geblazen te worden,
door welke dan ook.
Onder de uitspraak van Gandhi is de naam vermeld van het Sarnámi Instituut Nederland en de onthullingsdatum.
HET GHANDI-MONUMENT IN AMSTERDAM
Het standbeeld van Gandhi in Den Haag dat door Karel Gomes is ontworpen, is een variant van het standbeeld van Gandhi dat op 2 oktober 1990 is onthuld aan de Churchilllaan in Amsterdam. De lichaams- en loophouding van beide standbeelden is hetzelfde. De kledingdoek van het exemplaar in Den Haag is gladder dan de kledingdoek van het exemplaar in Amsterdam. De staf van het exemplaar in Den Haag is korter dan de staf van het exemplaar in Amsterdam. De linkerhand van het exemplaar in Den Haag omklemt een plooi van de kledingdoek, de linkerhand van het exemplaar in Amsterdam omklemt een boek.
Bronnen en verdere informatie:
– https://bkdh.nl/kunstwerken/monument-mohandas-karamchaud-gandhi
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Standbeeld_van_Mahatma_Gandhi_(Amsterdam)
– https://www.amsterdam.nl/stadsarchief
– https://www.kis.nl
– https://www.rijksoverheid.nl
– https://www.shrisswf.org
Zie ook:
– Helen Ferdinand: “Nationaal Hindustaans Immigratiemonument” (Den Haag)
Mohandas Karamchand Gandhi (Mahatma Gandhi, Porbandar, 2 oktober 1869 – New Delhi, 30 januari 1948): jurist en politicus. Gandhi was een van de grondleggers van de moderne staat India en voorstander van actieve geweldloosheid als middel voor revolutie (Satyagraha). De zoutmars in 1930 was het grootste protest tegen de Britse overheersing en vormde een belangrijk onderdeel in de Indische strijd voor onafhankelijkheid. Mahatma Gandhi spande zich ook in voor verzoening tussen hindoes en moslims. Op 30 januari 1948 werd hij in New Delhi vermoord door een extremistische hindoe.
Bron en verdere informatie:
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Mahatma_Gandhi