Kind met vogeldrinkbak | KIJKEN NAAR BEELDEN

Naamvariant: “Vogeldrinkbak”
Beeldhouwer: Marian Gobius
Materiaal: brons
Binnentuin Papaverhof, Den Haag (april 1946 of later)
Vervangend exemplaar van het betonnen origineel dat op 15 juni 1940 is onthuld aan de Papaverhof, Den Haag en in de oorlogsjaren is vernield

__________

__________

__________

_{“Kind met vogeldrinkbak” (beton)
Haags Gemeentearchief, id.nr. 5.04400
foto: Dienst Stadsontwikkeling en Volkshuisvesting, 1941}

Onder de naam “Vogeldrinkbak” heeft een stenen uitvoering van “Kind met vogeldrinkbak” in 1939 deel uitgemaakt van de tweede editie van de bloemententoonstelling “De Hofstadbloem” die van 30 maart tot en met 10 april 1939 werd gehouden in de Houtrusthallen in Den Haag. “De Hofstadbloem” was een tentoonstelling van voorjaarsbloemen; in 1939 was de bloemententoonstelling aangevuld met een beeldententoonstelling, bestaande uit achttien beelden, ontworpen door tien beeldhouwers. De beelden die op “De Hofstadbloem” tentoon waren gesteld, moesten in een tuin of park kunnen worden geplaatst. Aan de beeldententoonstelling was een prijsvraag verbonden. De gemeente Den Haag zou de prijswinnende beelden aankopen, duurzaam laten uitvoeren en in een tuin of park plaatsen. Aan het einde van de tentoonstelling werden Pad (Gra Rueb) en Kind met eend en vogeldrinkbak (Fransje Carbasius) bekroond. De gemeente Den Haag kocht beide beelden aan en plaatste ze in de loop van 1940 in Den Haag.
Op 28 december 1939 werd bekend dat de gemeente Den Haag ook het door Marian Gobius ingediende beeld “Kind met vogeldrinkbak” had aangekocht.⁽¹⁾ Het beeld, een jongetje tonend dat met zijn rechterhand in een vogeldrinkbak speelt, zou geplaatst worden in het plantsoen van de Papaverhof in Den Haag. Volgens de gemeente Den Haag zou het beeldje daar vanwege de kleine afmeting en de fijne vormgeving goed tot zijn recht komen.⁽²⁾
Van “Kind met vogeldrinkbak” zijn in de 1940-er jaren een aantal bronzen gietingen vervaardigd. Het exemplaar dat op 15 juni 1940 in de binnentuin van de Papaverhof werd onthuld, was uitgevoerd in beton. Het zou het eerste exemplaar zijn van het beeldje.⁽³⁾ Onder grote belangstelling van de omwonenden en in aanwezigheid van B.G. Stempels, voorzitter van de Coöperatieve Bouwvereniging Tuinstadswijk Daal en Berg, werd het beeldje onthuld door Simon Doorenbos in diens hoedanigheid van directeur van de Haagse Gemeentelijke Plantsoenendienst. De onthullingshandeling bestond uit het verwijderen van de doek die over “Kind met vogeldrinkbak” was gehangen. Simon Doorenbos sprak de wens uit dat de plaatsing van het beeld inwoners van Den Haag zou stimuleren om in hun wijk ook kunst geplaatst te krijgen. In zijn dankwoord zei de heer Stempels dat “Kind met vogeldrinkbak” de schoonheid van de Papaverhof accentueerde. Met het oog op de oorlogsomstandigheden waarin Nederland verkeerde, merkte hij op dat het beeldje de boodschap “Vrede zij u lieden” uitstraalde. Tijdens de onthulling van “Kind met vogeldrinkbak” waren de oorlogsomstandigheden in de Papaverhof maar al te zichtbaar: in de binnentuin waren schuilloopgraven aangelegd.⁽⁴⁾ Marian Gobius, die samen met haar ouders de onthulling ook bijwoonde, kreeg van de heer Stempels bloemen als dank.⁽⁵⁾
Ten tijde van de onthulling was “Kind met vogeldrinkbak” aan een van de korte zijden van de binnentuin geplaatst, op een betonnen sokkel. Het kinderfiguurtje stond “naar buiten toe” (straatzijde) en de vogeldrinkbak “naar binnen toe” (grasveldzijde).
“Kind met vogeldrinkbak” is in de oorlogsjaren vernield. Op 29 maart 1946 werd bericht dat ter vervanging een bronzen exemplaar zou worden gegoten en geplaatst. De omwonenden van de Papaverhof zouden de helft van de gietkosten voor rekening nemen.⁽⁶⁾ De bronzen uitvoering waarvan in deze fotoreportage foto’s te zien zijn, staat op een bakstenen sokkel. Vergeleken met de plaatsing van de betonnen uitvoering is de bronzen uitvoering een kwart slag linksom gedraaid waardoor de vogeldrinkbak naar de straatzijde toe staat, met het kinderfiguurtje achter de vogeldrinkbak.

Noten
⁽¹⁾ Haagsche Courant, 28 december 1939. Volgens Het Vaderland, 16 juni 1940, was “Kind met vogeldrinkbak” op de derde plaats geëindigd en had de gemeente Den Haag het beeldje aan het einde van de tentoonstelling aangekocht.
⁽²⁾ Haagsche Courant, 28 december 1939. Het artikel ging vergezeld van een foto van een bronzen uitvoering van “Kind met vogeldrinkbak”. Het is niet duidelijk waar en wanneer deze foto is genomen. In het bijschrift is het beeld omschreven als een kindje dat een vogeltje uit een kom laat drinken. Deze omschrijving is niet juist.
⁽³⁾ Het Vaderland, 16 juni 1940. Voor een foto van de onthulling: zie Haags Gemeentearchief, foto 1.09539. Het onthulde beeldje, de bak en het voetstuk ogen duidelijk steenachtig. Op de voorste rand van het voetstuk zijn geen vogelfiguurtjes aangebracht, in tegenstelling tot bij de bronzen uitvoering.
⁽⁴⁾ Het Vaderland, 16 juni 1940.
⁽⁵⁾ De residentiebode, 18 juni 1940.
⁽⁶⁾ Het Binnenhof, 29 maart 1946.

→ MARIAN GOBIUS
→ Bloemententoonstelling “De Hofstadbloem” (Den Haag, Houtrusthallen, 1939)