Beeldhouwer: Else Ringnalda
Materiaal beelden: hout
Land-Art kunstmanifestatie “Ode aan de Linge”, Heemtuin, Geldermalsen; 19 en 20 mei 2024
Ontworpen in 2024
.
“ODE AAN DE LINGE”
De Land-Art kunstmanifestatie “Ode aan de Linge” is een jaarlijks terugkerend tweedaags buitenkunstfestival dat wordt gehouden in de Heemtuin aan de Koppelsedijk in Geldermalsen. Het festival wordt georganiseerd door de Stichting Ode aan de Linge, die zich als doel heeft gesteld het cultuurhistorisch bewustzijn en het milieubewustzijn in de regio te vergroten door de bezoekers via kunst met andere ogen naar het Lingelandschap te laten kijken. Hiertoe organiseert de stichting educatieve workshops in de Heemtuin, om de wereld te verbinden en te kleuren met klank en kunst.
De Land-Art kunstmanifestatie “Ode aan de Linge” is het hoogtepunt van de activiteiten door het jaar heen. De kunstwerken die tijdens de Land-Art kunstmanifestatie “Ode aan de Linge” zijn tentoongesteld, zijn speciaal voor deze manifestatie ontworpen.
Bron en verdere informatie: https://www.odeaandelinge.nl.
EDITIE 2024 “ODE AAN DE LINGE”: HET THEMA “VERTEPIJN”
Op 19 en 20 mei 2024 werd de jaarlijkse Land-Art Kunstmanifestatie “Ode aan de Linge” voor de tiende keer gehouden. Er deden dertig kunstenaars aan mee, waaronder Else Ringnalda.
Het thema van de manifestatie was: vertepijn, een begrip, geïntroduceerd door Joke J. Hermsen, schrijver en filosoof, in haar boek Onder een andere hemel – Over heimwee & vertepijn (uitgeverij Prometheus, Amsterdam, 2023). Volgens Joke Hermsen speelt ons leven zich af tussen heimwee naar het vertrouwde en het verlangen naar het onbekende. We willen ons geborgen weten en we dromen van een elders. We zijn op zoek naar een plek die ons beschermt en bijeenhoudt en worden voortgedreven door een verlangen naar de verte.(1)
Op 19 mei 2024 werd “Ode aan de Linge” geopend door Joke Hermsen met een toelichting op het begrip “vertepijn”. Daarna was er gelegenheid voor de bezoekers om de kunstwerken te bekijken. Iedere kunstenaar had op zijn of haar eigen manier het thema “vertepijn” uitgebeeld, onder gebruikmaking van uiteenlopende materialen.
Op 20 mei 2024 was er een doorlopend programma met rondleidingen, muziek, poëzie, performance, een jongerenproject en workshops.
ELSE RINGNALDA OVER “DANSEND OP VERTEPIJN”
Bij elk kunstwerk was een bordje geplaatst met daarop een toelichting van de kunstenaar op het door hem of haar ontworpen kunstwerk.
In haar toelichting op “Dansend op vertepijn” had Else Ringnalda het volgende geschreven:
Vertepijn wil ik uitbeelden door vijf personen dansend op een stuk aarde te laten zien.
Door hun houding refereren deze figuren aan het schilderij “La Dance” van Matisse; een archetypisch beeld van harmonie en verbinding.
Het achterliggende idee is dat wij, bewoners van de aarde, het klimaat bedreigen en alleen door ons te verbinden, door samen te werken, kunnen we deze dreiging keren.
De ultramarijn-blauwe grond onder de voeten van de dansenden doet mij denken aan de weilanden die zomers oranje kleuren door het gebruik van kunstmest.
Een aangename kleurencombinatie met een pijnlijke werkelijkheid.
“HOMO LUDENS”-BEELDEN
“Vertepijn” is een “Homo ludens”-beeldengroep die Else Ringnalda in de loop der jaren heeft ontworpen. De ontstaansgeschiedenis van de “Homo ludens”-beelden gaat terug tot de tijd waarin Else Ringnalda in een krantenartikel las dat een man blijvend hersenletsel had opgelopen toen hij door een groep jongeren in elkaar was geslagen. De jongeren hadden de man voor hun plezier afgetuigd, ze waren niet op roof uit. Dit deed bij haar de vraag rijzen in wat voor samenleving wij leven, gevolgd door de vraag hoe een ideale samenleving eruit zou kunnen zien.(2)
De ideale samenleving zoals Else Ringnalda zich die voorstelt, wordt gevormd door de “Homo ludens” (vert.: de spelende mens), mensen die respectvol omgaan met elkaar en met de natuur. Het zijn zelfbewuste mensen, die van jongs af aan hun passie en talenten ontdekken en zich inspannen hun doelen te bereiken. Ze zijn ervan doordrongen dat ze gelijkwaardig aan elkaar zijn, ongeacht verschillen in afkomst, religie of sekse, en weten dat hun onderlinge verschillen bijdragen aan het verder ontwikkelen van de cultuur en de samenleving.(3)
De “Homo ludens”-beelden tonen mensen in hun natuurlijke staat. Zij kunnen zijn wie zij willen zijn. Hun werk ervaren zij als spel. De kracht en kwetsbaarheid die de “Homo ludens”-beelden tonen, zijn geen mannelijke of vrouwelijke eigenschappen maar menselijke eigenschappen.(4)
Op exposities zijn de “Homo ludens”-beelden op uiteenlopende wijzen te zien: op sokkels, in het gras, op een grondplaat, op schommels of op waterleliebladeren in het gras, een vijver of een waterpartij.
De in brons uitgevoerde “Homo ludens”-beelden zijn driedimensionaal. Tijdens de solo-expositie “Brons in de natuur” die van 8 mei t/m 10 juli 2016 in het Von Gimborn Arboretum in Doorn werd gehouden en waar toen Ode aan de boom werd onthuld, waren ook tweedimensionale uitvoeringen van “Homo ludens”-beelden tentoongesteld: de “Yoga-class”-beelden, uitgevoerd in cortenstaal.(5)
Noten
(1) Openingszin van Onder een andere hemel – Over heimwee & vertepijn.
(2) Else Ringnalda – Beelden en Bronnen | Sculptures and Sources (Vianen, 2009, p.54).
(3) Else Ringnalda – Beelden en Bronnen | Sculptures and Sources (Vianen, 2009, p.56). Het begrip “Homo ludens” is geïntroduceerd door Johan Huizinga (antropoloog, cultuurfilosoof en historicus, Groningen, 7 december 1872 – De Steeg, 1 februari 1945) in zijn boek Homo ludens – proeve eener bepaling van het spel-element der cultuur (Amsterdam, 1938). Huizinga stelt dat de mens door de eeuwen heen ten diepste een spelende mens (Homo ludens) is geweest; aan de basis van (de ontwikkeling) van cultuur ligt spel in de breedste zin van het woord ten grondslag. In de periode 1956/1974 ontwierp Constant (Constant Anton Nieuwenhuys, auteur, beeldend kunstenaar en muzikant (Amsterdam, 21 juli 1920 – Utrecht, 1 augustus 2005), geïnspireerd door Homo Ludens, New Babylon: een reeks maquettes waarin de Homo ludens in alle vrijheid zou kunnen leven.
(4) Else Ringnalda – Beelden en Bronnen | Sculptures and Sources (Vianen, 2009, p.56); mededelingen van Else Ringnalda.
(5) https://www.bomenmuseum.nl/uw-bezoek/fotoalbums/opening-beeldententoonstelling-else-ringnalda/