Naamvarianten: “Bronzen Vogel”, “De meeuw”
Beeldhouwer: Theresia van der Pant
Materiaal: brons
Ipse de Bruggen, tuin locatie Landgoed Ursula, A.H. Kooistrastraat 130, Nieuwveen
Geschonken/aangekocht in of omstreeks 1980
__________
.
LANDGOED URSULA, NIEUWVEEN
De geschiedenis van Landgoed Ursula in Nieuwveen gaat terug tot 1935, toen leden van de congregatie van de Ursulinen van Bergen (NH) in Nieuwveen in Huis Sassenoord onder de naam Huize Sint Ursula een schoolinternaat openden voor licht zwakzinnige kinderen.(1) De Ursulinen van Bergen kochten het huis in 1934 aan ter uitbreiding van Huize Angela in Den Haag.(2) Gaandeweg de jaren ontstond rondom huis Sassenheim een groot kloostercomplex. De school kreeg de naam Huize Ursula. Het bijbehorend landgoed had een oppervlakte van 32 ha.(3)
In 1993 ontstond uit een fusie met de stichting Cunera de Angelastichting. In 2000 ontstond hieruit De Bruggen. Uit een fusie in 2008 met Ipse ontstond Ipse de Bruggen, die zich toelegt op het werken met verstandelijk en meervoudig gehandicapten.(4)
In augustus 2024 verhuisden de laatste zusters Ursulinen van Bergen naar Heemstede.(5)
In gebouwen op Landgoed Ursula en verspreid over het landgoed staan een aantal aangekochte kunstwerken waaronder beelden, ontworpen door onder andere Pieter d’Hont, Nic Jonk, Theo van der Nahmer, Theresia van der Pant, Iris Le Rütte, Arie Teeuwisse en Han Wezelaar.(6) Het reliëf “De wachtkamer” (Hans Bayens) aan de driesprong A.H. Kooistrastraat/Viergang (de Viergang voert naar de hoofdingang van Landgoed Ursula) is in 2011 gestolen en in 2013 vervangen door het kunstwerk “Schaakstukken” (“Vijf mensen”), ontworpen door Norman Trapman in samenwerking met bewoners van Ipse de Bruggen.(7)
(1) https://www.amantia.nl/historie/, https://www.werkenbijipsedebruggen.nl.
(2) http://www.kastelenbeeldbank.nl.
(3) https://www.hvb-nh.nl.
(4) https://www.werkenbijipsedebruggen.nl.
(5) Haarlems Dagblad, 2 augustus 2024.
(6) Kunstwerken op het Landgoed Ursula (archief Ipse de Bruggen).
(7) Omroep West, 11 september 2013.
DE ONTSTAANSGESCHIEDENIS VAN “DUIKVLUCHT”
“Duikvlucht” dateert uit 1977 en is gegoten in een oplage van tien exemplaren.(1) Een van deze exemplaren is in september 1979 onthuld in Abcoude.(2)
(1) Theresia R. van der Pant – Beeldhouwster | Sculptress (Amsterdam, 1989, p.56).
(2) Theresia van der Pant: “Duikvlucht” (Abcoude).
DE AANLEIDING VOOR DE PLAATSING VAN “DUIKVLUCHT” (1)
“Duikvlucht” is één van de beelden die na de opening op Landgoed Ursula in 1980 van de paviljoens Acacia, Berk, Ceder, Den, Esdoorn en Ficus aan Stichting Ursula in Nieuwveen zijn geschonken dan wel door de stichting zijn aangekocht.(2)
In Josefien en het Bronzen Lammetje wordt “Duikvlucht” “Bronzen Vogel” genoemd.
Vanwege een reeks diefstallen van bronzen beelden zijn de beelden op Landgoed Ursula enige tijd in opslag genomen. Later is “Duikvlucht” samen met Beertje (Arie Teeuwisse), Lammetje (Han Wezelaar) en “Paard” (voorstudie) (Pieter d’Hont) aan het Jubileumlaantje op Landgoed Ursula geplaatst bij de kinderboerderij. Het Jubileumlaantje, aangelegd in 1995 ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van Landgoed Ursula, bestaat inmiddels niet meer. De beelden staan nu elders op het terrein van Landgoed Ursula.
(1) Josefien en het Bronzen Lammetje (archief Ipse de Bruggen).
(2) Josefien en het Bronzen Lammetje (archief Ipse de Bruggen). De andere beelden waren Beertje (Arie Teeuwisse), Lammetje (Han Wezelaar) en Paard (voorstudie) (Pieter d’Hont). Wat betreft de aankoop/schenking van de voorstudie van “Paard” roept het jaartal 1980 vragen op; de voorstudie van “Paard” dateert uit 1988.
Met dank aan:
– Archief Huize Ursula