Beeldhouwer: Jeroen Henneman
Ontwerp sokkel en zitbank: Dirk Jan Postel
Materialen: portret: staal; vitrine: plexiglas, sokkel en zitbank: Belgische klinkers
tuin van ’t Oude Raethuys, Raadhuisstraat 2, Bergen (sinds 4 juni 2026)
Onthuld op 24 januari 2023 in Museum Kranenburgh, Hoflaan 26, Bergen
__________
__________
.
AANLEIDING (1)
Begin 2015, iets meer dan twee jaar na het overlijden van de in Bergen geboren componist Simeon ten Holt, werd in de vernieuwde Tuin van Bergen, de tuin van het vroegere raadhuis van Bergen, een bronzen buste van Simeon ten Holt onthuld, ontworpen en geschonken door de beeldhouwer Fabio Pravisani (Alkmaar, 9 april 1971), werkzaam in Egmond aan Zee. De Tuin van Bergen ligt nabij de Ruïnekerk aan de Oude Prinsweg. Nabij de splitsing Oude Prinsweg/Kerkepad is op 23 oktober 1979 het standbeeld “Adriaan Roland Holst” (Mari Andriessen) onthuld. Simeon ten Holt en Adriaan Roland Holst waren buren en waren bevriend met elkaar. De plaatsing van het borstbeeld van Simeon ten Holt in de Tuin van Bergen speelde hierop in.
Volgens sommigen vertoonde de buste veel gelijkenis met Simeon ten Holt: diens expressieve blik, een zwierige bedekking van de hals. Colette Noël, de levenspartner van Simeon ten Holt, bleek niet gelukkig te zijn met de buste. Eind maart 2015 werd de buste om deze reden verwijderd. Dit gebeurde in opdracht van Hetty Hafkamp, de toenmalige burgemeester van Bergen. Bij de verwijdering van de buste werd afgesproken dat er een nieuw, passend kunstwerk voor in de plaats zou komen.(2)
Enkele jaren later zag Colette Noël in een editie van De Groene Amsterdammer een foto van Leo Vroman (Jeroen Henneman), geplaatst op het dak van de Chocoladefabriek, Klein Amerika 20 in Gouda, waarin de bibliotheek van Gouda is gehuisvest. Het portret van Leo Vroman, bioloog en dichter, sprak haar zodanig aan, dat zij contact zocht met Jeroen Henneman.(3)
(1) Stichting Beeldbank Historisch Bergen; rtv80, 5 juni 2026.
(2) Stichting Beeldbank Historisch Bergen; rtv80, 5 juni 2026.
(3) https://www.youtube.com/watch?v=MNyBA0WPQyw&t=97s.
ONTWERP EN UITVOERING
Jeroen Henneman heeft “Simeon ten Holt” ontworpen ter gelegenheid van de viering op 24 januari 2023 van de 100e geboortedag van Simeon ten Holt. De portretten die Jeroen Henneman ontwerpt, zijn opgebouwd uit lijnen. In zijn toespraak na de onthulling op 24 januari 2023 van “Simeon ten Holt” legde Jeroen Henneman uit langs welke weg hij het portret van Simeon ten Holt had ontworpen. Het ontwerpen van een “frontaal” portret (een portret, van voren gezien) werd bemoeilijkt door het feit dat de contouren van het hoofd onvoldoende aanknopingspunten boden voor het fixeren van de lijnen van de ogen, de neus en de mond. Toevoegen van de lijnen van de rechterhand maakte het mogelijk de lijnen van de mond en de neus te fixeren. In de rechterhand plaatste Jeroen Henneman een lange notenbalk waarmee de lijnen van de ogen konden worden gefixeerd. Op de notenbalk heeft Jeroen Henneman geen noten weergegeven maar maatstrepen. In zijn toespraak zei hij dat hij hiermee tot uiting had willen brengen dat Simeon ten Holt, kijkend naar de lege notenbalk, overdenkt hoe hij deze met muziek kan invullen.(1)
“Simeon ten Holt” is eerst in hout ontworpen. Het ontwerp in hout werd uitgevoerd in staal.(2)
(1) https://www.youtube.com/watch?v=BvqcdwGoyJA.
(2) https://www.rtv80.nl.
ONTHULLING (24 JANUARI 2023)
Op 24 januari 2023, dag werd “Simeon ten Holt” onthuld in museum Kranenburgh in Bergen, waar op dat moment de overzichtstentoonstelling “Jeroen Henneman – het leven der dingen” werd gehouden.(1) Er werden toespraken gehouden door Colette Noël, Jeroen Henneman, Lars Voskuil (sinds 2021 burgemeester van Bergen), Janneke van Prooijen (violiste, zij bracht ook een compositie van Simeon ten Holt ten gehore) en Arie Vuyk, auteur van Vleugels – leven en werk van Simeon ten Holt (uitgeverij van Warven, Kampen, 2023), de officiële biografie van Simeon ten Holt, geschreven aan de hand van diens dagboeken.(2)
“Simeon ten Holt” werd onthuld door burgemeester Voskuil en Mattijs Koornneef, een kleinzoon van Simeon ten Holt. De onthullingshandeling bestond uit het verwijderen van een zwarte doek waaronder “Simeon ten Holt” schuilging.(3)
(1) https://www.youtube.com/watch?v=BvqcdwGoyJA. De overzichtstentoonstelling liep van 13 november 2022 tot 10 april 2023.
(2) https://uitgeverijvanwarven.nl/product/vleugels/.
(1) https://www.youtube.com/watch?v=BvqcdwGoyJA.
PLAATSING EN HERONTHULLING IN HET CENTRUM VAN BERGEN (4 JUNI 2026)
In haar toespraak tijdens de onthulling op 24 januari 2023 van “Simeon ten Holt” zei Colette Noël dat het portret in de loop van 2023 in het centrum van Bergen zou worden geplaatst. De sokkel waarop het portret zou worden geplaatst, was ontworpen door Dirk Jan Postel, architect van Museum Kranenburgh. De sokkel zou de mogelijkheid bieden om bij het portret te gaan zitten. Het benodigde geld was nog niet geheel bijeengebracht.(1)
“Simeon ten Holt” zou in de Tuin van Bergen worden geplaatst, waar begin 2015 het borstbeeld had gestaan dat Fabio Pravisani had ontworpen en geschonken. Oud-burgemeester Hetty Hafkamp had zich er lang voor ingespannen om het portret van Simeon ten Holt hier geplaatst te krijgen.(2) In afwachting van plaatsing stond “Simeon ten Holt” in de burgemeesterskamer.(3)
Op 4 juni 2026, drie jaar later dan gedacht, werd “Simeon ten Holt” in de Tuin van Bergen opnieuw onthuld. Bij de onthulling waren onder andere Colette Noël aanwezig, Jeroen Henneman, Dirk Jan Postel, Hetty Hafkamp, Jaap Bond (de nieuwe burgemeester van Bergen) en Davo van Peursen (voorzitter Stichting Simeon ten Holt). Burgemeester Bond verrichte de onthulling. De onthullingshandeling bestond uit het verwijderen van een donkergrijze doek waaronder de plexiglas vitrine met daarin “Simeon ten Holt” schuilging. Colette Noël was van mening dat “Simeon ten Holt” goed tot zijn recht kwam in de Tuin van Bergen en er een waardevolle aanvulling op was. Volgens haar zou Simeon ten Holt, die zij als bescheiden beschreef, er ingenomen mee zijn geweest. Jeroen Henneman zei dat “Simeon ten Holt” midden in Bergen stond maar toch ook een beetje apart, iets dat men bij de keuze van een plek belangrijk had gevonden. aan Davo van Peursen beschreef het traject van plaatsing als een langdurig proces, waarbij het lang had geduurd voordat het benodigde geld was verkregen. Ook technische aspecten en procedures rond vergunningen vergden veel tijd.(4)
Met de plaatsing van “Simeon ten Holt” in de Tuin van Bergen, nabij “Adriaan Roland Holst” (Mari Andriessen) werd opnieuw gestalte gegeven aan de vriendschapsband tussen Simeon ten Holt en Adriaan Roland Holst.(5)
De Tuin van Bergen ligt aan de zes kilometer lange audio-wandelroute “Plaatsen van herinnering”, die langs de woon- en werkplekken van Simeon ten Holt voert. ’t Oude Raethuys is het startpunt van de route.(6)
(1) https://www.youtube.com/watch?v=BvqcdwGoyJA.
(2) Rodi, 18 juni 2026.
(3) https://www.rtv80.nl.
(4) https://www.rtv80.nl.
(5) https://www.rtv80.nl; Rodi, 18 juni 2026.
(6) https://www.simeontenholt.info/blog/202307.
DE SOKKEL EN DE PLEXIGLAS VITRINE
De sokkel symboliseert traditie en de band van Simeon ten Holt met zijn geboortedorp Bergen.(1) Dirk Jan Postel vertelde tijdens de onthullingsplechtigheid dat de plexiglas vitrine was aangebracht om te voorkomen dat het portret schade zou oplopen door bijvoorbeeld molest of nieuwsgierigheid. Door de reflecties van de plexiglas wanden kon het portret mengen met zijn omgeving. Op de gematteerde plexiglas wand achter het beeld ontstaat door het zonlicht een achtergrond van schaduwen van boomblaadjes.(2)
(1) https://www.simeontenholt.info/blog/202607.
(2) https://www.rtv80.nl.
Zie ook:
– Jeroen Henneman: “Simeon ten Holt” (Utrecht)
Simeon ten Holt (Bergen (Noord-Holland), 24 januari 1923 – Alkmaar, 25 november 2012): componist.
Bron en verdere informatie:
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Simeon_ten_Holt