Oeuvrenaam: “Gesprek op de akker”
Naamvariant: “Man en paard”
Beeldhouwer: Albert Termote
Materiaal: brons (bronsgieterij Binder, Overveen)
Hoofdkantoor Rabobank, Croeselaan, Utrecht (sinds 1983/84)
Onthuld op 7 november 1949, tuin Centrale Coöperatieve Raiffeisen-Bank, Kromme Nieuwegracht 29, Utrecht
“Rust na arbeid”, tuin Centrale Coöperatieve Raiffeisen-Bank, Kromme Nieuwegracht 29, Utrecht
foto: Rabobank, archief afd. Bedrijfshistorie, 7 november 1949
foto: Rabobank, afd. Bedrijfshistorie
DE AANLEIDING
In 1948 vierde de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank, gevestigd aan de Kromme Nieuwegracht 29 in Utrecht, haar 50-jarig jubileum. Eén van de geschenken ter gelegenheid van dit jubileum, aangeboden door de aangesloten Boerenleenbanken, was een gipsmodel van een symbolische voorstelling van landbouw, tuinbouw en veeteelt, ontworpen door Albert Termote.1 Hiermee werd een beeldengroep van een Belgisch paard met ruiter en landman bedoeld.2 De bedoeling was dat de beeldengroep zou worden geplaatst in de centrale hal van het hoofdkantoor aan de Kromme Nieuwegracht.3
In de artikelen in het Utrechtsch Nieuwsblad was de naam van de beeldengroep niet vermeld. In het hoofdstuk “oeuvre-catalogus” in de monografie over Albert Termote is de beeldengroep vermeld onder de naam “Gesprek op de akker”.4 Binnen de Rabobank is de beeldengroep bekend onder de naam “Rust na arbeid”. Een later gebezigde naam luidt: “Man en paard”.
DE ONTHULLING
Op 4 november 1949 werd bericht dat “Rust na arbeid” op 7 november 1949 om 12.00 uur zou worden onthuld.5
Op 7 november 1949 werd “Rust na arbeid” onthuld in de binnentuin van het hoofdkantoor van de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank aan de Kromme Nieuwegracht. Bij de onthulling waren de leden van de jubileumcommissie aanwezig, bestuur en directie van de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank en Albert Termote. “Rust na arbeid”, hoogte 90 cm, stond op een zandstenen sokkel, bestaande uit twee niveaus met bovenaan de hoeken ornamenten.6 In de bovenste rij stenen was een inscriptie aangebracht:
1898 HULDEBLIJK 1948
AANGEBODEN TER GELEGENHEID
VAN HET 50-JARIG BESTAAN DER
COÖPERATIEVE CENTRALE RAIFFEISENBANK
DOOR DE BIJ HAAR AANGESLOTEN LOCALE BANKEN
“Rust na arbeid” werd geplaatst in de hal van van het hoofdkantoor, op een kleinere, natuurstenen sokkel.7 Op de voorzijde van de sokkel was een kleine plaquette aangebracht met de tekst:
1898 – 1948
AANGEBODEN DOOR
DE AANGESLOTEN
LOCALE BANKEN
TWEE VERHUIZINGEN
Bij de verhuizing naar de Sint-Jacobsstraat in Utrecht verhuisde “Rust na arbeid” mee. Het beeld kreeg een plek in (wederom) de binnentuin. Bij de verhuizing naar de Croeselaan werd het beeld op een dakterras geplaatst, naast een vergaderruimte.
REPLICA’S
Op 1 juli 1963 werd bericht dat Albert Termote een kleine bronzen uitvoering van “Rust na arbeid” had ontworpen, aangeduid met de naam “Man en paard”. Een exemplaar ervan werd aangeboden aan prof. dr. G. Minderhoud ter gelegenheid van diens afscheid als voorzitter van het bestuur.8
In 1992 schreef mr. O.W.A. baron van Verschuer, voorzitter van de Raad van Beheer van de Rabobank, in Een beeld voor de bank, uitgegeven ter gelegenheid van de onthulling van Kijken, Denken, Doen (Eric Claus) bij het hoofdkantoor van de Rabobank aan de Croeselaan in Utrecht, dat replica’s van “Man en paard” jarenlang fungeerden als bekroning voor het beste jaarverslag van een plaatselijke bank.9
VARIA
In de edities van Raboband, uitgegeven in de periode 14 oktober 1988 – 15 juni 1990 stond bovenaan de column “GEMEENGOED”, een satirische rubriek met knipsels, een foto van “Man en paard”. In de editie van 15 juni 1990 van Raboband nam het beeld op ludieke wijze afscheid van de lezers en lezeressen.10
Met dank aan:
– Jan van der Meer (hoofd Bedrijfshistorie Rabobank)
__________
NOTEN
- Utrechtsch Nieuwsblad, 26 mei 1948, De Raiffeisen-bode, 1 december 1949. De Raiffeisen-bode: een intern blad van de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank. ↩︎
- Utrechtsch Nieuwsblad, 4 november 1949. In Utrechtsch Nieuwsblad, 5 november 1949, was een foto gepubliceerd van de beeldengroep. ↩︎
- Utrechtsch Nieuwsblad, 26 mei 1948 ↩︎
- Beeldhouwer Albert Termote (Lichtervelde, 1969, p.41) ↩︎
- Utrechts Nieuwsblad, 4 november 1949 ↩︎
- De Raiffeisen-bode, 1 december 1949 ↩︎
- Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank, jaarverslag 1962, p. 77 (foto) en 78 (toelichting) ↩︎
- De Raiffeisen-bode, 1 juli 1963. Van het prijsbeeld was ook een uitvoering, bestaande uit een bronzen penning op hout op een voetstuk. Jubilarissen kregen een penning met in reliëf een afbeelding van “Rust na arbeid” (mededeling Jan van der Meer, hoofd Bedrijfshistorie Rabobank). ↩︎
- Een beeld voor de bank (Utrecht, 1992, p.2) ↩︎
- Zie voor de afscheidsafbeelding: Raboband, 15 juni 1990. Raboband: een intern blad van de Rabobank. ↩︎