Beeldhouwer: Simon Miedema
Materiaal: brons
Replica van Desiderius Erasmus (Hendrick de Keyser, Rotterdam)
Binnenplein Erasmus Hall Educational Campus v/h Erasmus Hall High School, 911 Flatbush Avenue, Brooklyn, New York
Onthuld op 25 april 1931

---

_{“Erasmus”, binnenplein Erasmus Hall High School, Brooklyn (New York)
foto: Erasmus in New York geëerd (ir. L.J. Dunné, Rotterdams jaarboek, 1932)}

_{Simon Miedema, werkend aan de replica van “Desiderius Erasmus”
Stadsarchief Rotterdam, NL-RtSA 4031 P-020860-01; foto: juli 1930}

---

De replica “Erasmus” is een geschenk aan de Erasmus Hall High School van Richard Young, die er directeur van was geweest.⁽¹⁾
Tijdens een bezoek aan Rotterdam was Richard Young onder de indruk geraakt van “Desiderius Erasmus”. Naar aanleiding van een aankondiging in 1929 in een krant dat een groep Rotterdamse ingenieurs weg- en waterbouwkunde in de Verenigde Staten was aangekomen om tunnels te bestuderen, nam Richard Young via de Nederlandse consul contact op met één van hen, ir. L.J. van Dunné, en vroeg hem of deze hem een replica van “Desiderius Erasmus” kon bezorgen.⁽²⁾
Simon Miedema, de inmiddels gepensioneerde stadsbeeldhouwer van Rotterdam, kreeg de opdracht de replica te vervaardigen. Miedema deed dit in de zomer van 1930 in drie weken tijd, werkend van ’s ochtends tot ’s avonds.⁽³⁾
Op 25 april 1931 werd “Erasmus” onthuld op het binnenplein van de Erasmus Hall High School, voor het (houten) schoolgebouw. De onthullingshandeling bestond uit het verwijderen van een grote vlag van de Verenigde Staten waaronder de replica schuilging.⁽⁴⁾ Bij de overdracht van de replica aan de school memoreerde Richard Young zijn vroegere bezoek aan Rotterdam en dat hij, na “Desiderius Erasmus” te hebben gezien, de wens had gekoesterd een replica te plaatsen bij de Erasmus Hall High School, vanwege het feit dat landgenoten van Erasmus zich 250 jaar voordien in Flatbush hadden gevestigd en vanwege het feit dat Erasmus de grootste wetenschapper aller tijden was. Hij hoopte dat Erasmus een inspiratie zou zijn voor de talloze leerlingen die het beeld aan het begin van hun schooldag zouden zien en hen zou zegenen als zij aan het einde van de dag weer huiswaarts gingen.⁽⁵⁾
“Erasmus” staat op een sokkel die qua bouw overeenkomsten vertoont met de sokkel waarop “Desiderius Erasmus” in Nederland was geplaatst. Op een bronzen plaquette in de voorzijde van de sokkel staat de volgende tekst:

DESIDERIUS ERASMUS
BORN AT ROTTERDAM, OCTOBER 28, 1467
DIED AT BASEL, JULY 12, 1536

THIS IS A REPLICA OF A STATUE IN ROTTERDAM, HOLLAND
EXECUTED BY HENDRICK CORNELISZOON DE KEYSER, WITH
BEARS INSCRIPTIONS IN DUTCH AND LATIN TO THE
FOLLOWING EFFECT: –

IN HONOR OF ERASMUS, THE CITY OF ROTTERDAM ERECTED
A WOODEN STATUE 1549 WHICH WAS REPLACED BY ONE OF
STONE 1557, THIS WAS DESTROYED BY THE SPANIARDS 1572
AND REPLACED BY A BRONZE STATUE 1622.⁽⁷⁾

SINCE NO STATUE OR SEPULCURE CAN ADEQUATELY HONOR THIS
GREAT TEACHER, ERASMUS SHALL HERE BE COVERED BY THE SKY.
NO LESSER PLACE CAN BE HIS TEMPLE.⁽⁸⁾

ERASMUS WAS THE DEFENDER AND RESTORER OF THE SCIENCES
AND LETTERS. IN LEARNING, HE WAS THE FOREMOST MAN OF
HIS AGE AND THE GREATEST GLORY OF THE DUTCH PEOPLE.⁽⁹⁾
ART HAS HERE RESTORED WHAT THE CRAVE REMOVED, THE
LIGHT OF HIS GENIUS, ONLY ERASMUS HIMSELF CAN REKINDLE.⁽¹⁰⁾

Volgens de Engelstalige Wikipedia pagina over de Erasmus Hall High School staat onderstaande tekst ook op de sokkel. Vermoedelijk staat deze tekst op een plaquette in de achterzijde van de sokkel.

DESIDERIUS ERASMUS, THE MAINTAINER AND RESTORER OF THE SCIENCES AND POLITE LITERATURE, THE GREATEST MAN OF HIS CENTIRY, THE EXCELLEND CITIZEN WHO, THROUGH HIS IMMORTAL WRITINGS, ACQUIRED AN EVERLASTING FAME ⁽¹¹⁾

Op de rechterzijde van de sokkel is een ovaalvormige plaquette aangebracht met een afbeelding van het Grootzegel van de Verenigde Staten. Ook op de linkerzijde van de sokkel is een ovaalvormige plaquette aangebracht.
In de beschikbare documentatie is niet vermeld waar, wanneer en door wie de sokkel is vervaardigd.

⁽¹⁾ De Erasmus Hall High School, een openbare school voor lager en middelbaar onderwijs, was in 1787 onder de naam Erasmus Hall Academy als kostschool opgericht door leden van de Dutch Reformed Church in Flatbush. De school was de eerste middelbare school in de staat New York. Op de Erasmus Hall High School konden leerlingen zich voorbereiden op het volgen van universitair onderwijs. In de 1930-er jaren bedroeg het leerlingenaantal 5.000 en waren er 250 leerkrachten werkzaam. In 1994 vond wegens tegenvallende resultaten een reorganisatie plaats. De school werd onder de verzamelnaam Erasmus Hall Educational Campus opgesplitst in vijf kleinere scholen, elk met een eigen academisch aandachtsgebied (https://en.wikipedia.org/wiki/Erasmus_Hall_High_School).
⁽²⁾ Erasmus in New York geëerd (ir. L.J. van Dunné, Rotterdams Jaarboek, 1932).
⁽³⁾ De kunstzinnige Miedema’s (Derk Jordaan, 14 april 2015).
⁽⁴⁾ http://www.brooklynvisualheritage.org/home/statue-desiderius-erasmus.html.
⁽⁵⁾ Erasmus in New York geëerd (ir. L.J. van Dunné, Rotterdams Jaarboek, 1932).
⁽⁶⁾ Deze zin is gebaseerd op de Nederlandstalige tekst in de achterzijde van de in 1677 in Rotterdam in gebruik genomen sokkel. In 1677 werd als geboortejaar van Erasmus het jaar 1467 aangehouden.
⁽⁷⁾ Deze zin is gebaseerd op de Latijnstalige tekst in de voorzijde van de in 1677 in Rotterdam in gebruik genomen sokkel.
⁽⁸⁾ Deze zin is gebaseerd op de Nederlandstalige tekst in de rechter zijkant van de in 1677 in Rotterdam in gebruik genomen sokkel.
⁽⁹⁾ Deze zin is gebaseerd op een deel van de Latijnstalige tekst in de voorzijde van de in 1677 in Rotterdam in gebruik genomen sokkel.
⁽¹⁰⁾ Deze zin is gebaseerd op een deel van de Latijnstalige tekst in de linkerzijde van de in 1677 in Rotterdam in gebruik genomen sokkel.
⁽¹¹⁾ Zie https://en.wikipedia.org/wiki/Erasmus_Hall_High_School.

→  SIMON MIEDEMA

Erasmus (Desiderius Erasmus, Erasmus Roterodanum, Rotterdam of Gouda, 28 oktober 1466 (1467?, 1469?) – Bazel, 12 juli 1536): humanist, theoloog, filosoof, pedagoog en filoloog. Erasmus was een van de meest invloedrijke denkers in het tijdperk van de Noordelijke Renaissance. In zijn hoedanigheid van (niet-praktiserend) priester heeft hij geprobeerd de Rooms-katholieke kerk van binnenuit te hervormen. Enkele van zijn belangrijkste werken: “Lof der Zotheid” en een Grieks-Latijnse uitgave van het Nieuwe Testament.

Bron en verdere informatie:
– https://dwc.knaw.nl/erasmus-desiderius-1466-1536/.