Beeldhouwer: Peter Schuijren
Materiaal: brons
Rosplein (hoek Dorpsstraat/Klompenstraat), Eckelrade
Niet meer aanwezig (gestolen in het begin van de 2010-er jaren, vervangen door Kijken, Denken, Doen (Eric Claus, replica, hoogte 44 cm))
Onthuld op 30 april 1989
“Mannen met paard”, Rosplein, Eckelrade
Google Street View, oktober 2009
Peter Schuijren heeft “Mannen met paard” in 1984 in kleine uitvoering ontworpen. Deze kleine uitvoering heeft deel uitgemaakt van de groepstentoonstelling “Trajecta” die van juni t/m augustus 1985 werd gehouden in de Eurohal in Maastricht.(1)
DE AANLEIDING VOOR PLAATSING IN ECKELRADE
“Mannen met paard” is een geschenk van Rabobank Eckelrade ter gelegenheid van de heropening in 1989 van het Dorpsplein in Eckelrade. Uit het verslag van de vergadering op 28 december 1988 van het bestuur van Rabobank Eckelrade en de Raad van Toezicht blijkt dat de op handen zijnde heropening van het Dorpsplein als een goede gelegenheid werd gezien om de inwoners van Eckelrade een kunstwerk te schenken, over welk idee reeds in een eerdere vergadering was gesproken. Het was nog niet duidelijk om wat voor kunstwerk het ging. Op 26 januari 1989 werd besloten een van de beelden aan te kopen die Peter Schuijren in voorgaande jaren had ontworpen: “Mannen met paard”, een beeldengroep, bestaande uit het beeld van een staand paard, het beeld van een staande mansfiguur links van het hoofd van het paardenbeeld en het beeld van een mansfiguur, zittend op het paard.(1) Met de aankoop was een bedrag gemoeid van f 5.000,-.
In het verslag van de vergadering van 14 april 1989 van het bestuur van Rabobank Eckelrade en de Raad van Toezicht is aangetekend dat voor de plaatsing alles in orde was. “Mannen met paard” werd in dit verslag omschreven als “beeldje”.
De Rabobank Eckelrade, opgericht op 24 januari 1912 onder de naam Boerenleenbank Eckelrade, was gevestigd aan de Klompenstraat 5 in Eckelrade.(2) Op 20 en 21 maart 1987 werd het 75-jarig jubileum gevierd. In de verslagen van het bestuur van Rabobank Eckelrade in de jaren voorafgaand aan deze jubileumviering staat niet de geringste toespeling op “Mannen met paard”. In krantenartikelen uit die tijd, ook aangaande de festiviteiten, is niets vermeld over een schenking die Rabobank Eckelrade in het kader van haar 75-jarig jubileum voornemens was te doen.
(1) Peter Schuijren was van 1975 tot aan zijn overlijden in 2006 woonachtig en werkzaam in Sint Geertruid, op een steenworp afstand van Eckelrade (https://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_Schuijren).
(2) Maandelijkse mededelingen, 1 februari 1962, p.27), mededeling Jan van der Meer (hoofd Bedrijfshistorie Rabobank). Dit pand staat aan het andere eind van de Klompenstraat.
DE ONTHULLING
Op 30 april 1989 is “Mannen met paard” onthuld op het Dorpsplein in Eckelrade.(1) De onthulling viel hoogstwaarschijnlijk samen met de heropening van het plein door de dorpsraad van Eckelrade. Het is KIJKEN NAAR BEELDEN niet bekend of er een onthullingsplechtigheid heeft plaatsgevonden en zo ja, wie het beeld heeft onthuld en welke onthullingshandeling werd verricht. Misschien was de onthulling van “Mannen met paard” tevens de handeling waarmee het Dorpsplein werd heropend.
Op de sokkel onder de staande mansfiguur en het paard een grote plaquette aangebracht met informatie over het beeld.
(1) Deze veronderstelling is gebaseerd op de foto’s die in de loop der jaren zijn gemaakt van “Mannen met paard” en de 44 cm hoge replica in Eckelrade van “Kijken, Denken, Doen”. Op Google Maps is het Dorpsplein in Eckelrade niet als zodanig aangeduid. Bij het pleintje is op zeker moment het straatnaambordje “Rosplein” geplaatst.
DIEFSTAL EN VERVANGING VAN “MANNEN MET PAARD”
Op 23 januari 2006 overleed Peter Schuijren in zijn woonplaats Sint Geertruid. Enkele jaren later werd “Mannen met paard” van de sokkel gelicht. De beeldengroep kwam niet meer boven water. Volgens de beeldhouwer/bronsgieter Vivianne Schuijren, dochter van Peter Schuijren, heeft de diefstal in het begin van de 2010-er jaren plaatsgevonden.(1)
Na de diefstal van “Mannen met paard” is de sokkel waarop de beeldengroep stond niet in opslag genomen of vernietigd maar blijven staan op het plein. De schroefgaten bovenin de sokkel (in twee ervan zitten nog restanten van bouten) stammen uit de tijd waarin de sokkel in gebruik was voor “Mannen met paard”.
De plaquette met informatie over “Mannen met paard” werd na de diefstal niet verwijderd.
Naar aanleiding van de diefstal van “Mannen met paard” nam de Rabobank contact op met Vivianne Schuijren. Zij had de mallen van “Mannen met paard” bewaard. Omdat er geen overeenstemming werd bereikt over de gietprijs, zag de Rabobank af van het laten gieten van een vervangend exemplaar.(2)
Op zeker moment is op de sokkel van “Mannen met paard” een 44 cm hoge replica geplaatst van “Kijken, Denken, Doen” (Eric Claus).(3) De grote uitvoering van “Kijken, Denken, Doen” is in 1992 onthuld voor het hoofdkantoor in Utrecht van de Rabobank en staat symbool voor de Rabobank.(4) Replica’s van “Kijken, Denken, Doen” werden gedurende een tiental jaren uitgereikt aan bestuur en directies van nieuw gebouwde lokale vestigingen van de Rabobank en aan personen die intern of extern van bijzondere betekenis zijn voor de Rabobank. De replica’s werden ook uitgereikt als geschenk bij jubilea en andere bijzondere gelegenheden.
Over de herkomst van de 44 cm hoge replica in Eckelrade van “Kijken, Denken, Doen” is geen documentatie beschikbaar. Het vermoeden is dat Rabobank Eckelrade of haar rechtsopvolger ter vervanging van “Mannen met paard” haar exemplaar van de kleine uitvoering van “Kijken, Denken, Doen” heeft geschonken.(5)
Het is KIJKEN NAAR BEELDEN niet bekend wanneer de 44 cm hoge replica van “Kijken, Denken, Doen” is geplaatst. De meest vroege foto van de replica is te zien in Google Street View en is gedateerd op september 2015.(6) Dit betekent dat de replica is geplaatst in de eerste helft van de 2010-er jaren. De nabestaanden van Peter Schuijren zijn niet ingelicht over de plaatsing van de replica.(7)
Eric Claus was niet betrokken bij de plaatsing van de replica.(8)
(1) Mededeling Vivianne Schuijren. Op internet is de meest late foto van “Mannen met paard” te zien in Google Street View. Deze foto is gedateerd op oktober 2009 (mededeling René en Peter van der Krogt (https://standbeelden.vanderkrogt.net). Aan weerszijden van de tafel waren lange zitbanken geplaatst.
(2) Mededeling Vivianne Schuijren.
(3) Eric Claus: “Kijken, Denken, Doen” (Eckelrade, replica, hoogte 44 cm).
(4) Eric Claus: “Kijken, Denken, Doen” (Utrecht, grote uitvoering)
(5) Suggesties van Danielle Laudy, Rabo Kunstcollectie, en Jan van der Meer, hoofd Bedrijfshistorie Rabobank.
(6) Mededeling René en Peter van der Krogt (https://standbeelden.vanderkrogt.net), Google Street View, september 2015.
(7) Mededeling Vivianne Schuijren.
(8) Mededeling Eric Claus.
MISVERSTANDEN
Bij de plaatsing van de 44 cm hoge replica van “Kijken, Denken, Doen” op de sokkel die gebruikt was voor “Mannen met paard” werden de schroefgaten bovenop de sokkel niet opgevuld of afgedekt. De plaquette met informatie over “Mannen met paard” werd niet vervangen door een plaquette met informatie over de replica van “Kijken, Denken, Doen”. Er werd ook geen extra plaquette geplaatst met informatie over de replica.(1) Misschien was er geen geld voor een nieuwe sokkel en was de plaquette met informatie over “Mannen met paard” dermate stevig vastgekit dat hij niet kon worden verwijderd zonder de sokkel te beschadigen, waardoor van verwijdering werd afgezien.
Het aanwezig zijn van informatie over “Mannen met paard” en het ontbreken van informatie over de 44 cm hoge replica van “Kijken, Denken, Doen” leidt tot betreurenswaardige misverstanden. Voor toeschouwers is het niet duidelijk dat het gaat om een replica van “Kijken, Denken, Doen” (Eric Claus, 1992) en niet om “Mannen met paard” (Peter Schuijren, onthuld op 30 april 1989). Op een aantal internetpagina’s is de 44 cm hoge replica in Eckelrade van “Kijken, Denken, Doen” door deze onduidelijkheden toegeschreven aan Peter Schuijren en gedateerd op 1989.(2)
Op Google Maps (zie de afbeelding hiernaast) is de 44 cm hoge replica van “Kijken, Denken, Doen” aangeduid met de naam “Mannen met paard”, terwijl op Google Street View op de foto’s vanaf september 2015 de 44 cm hoge replica van “Kijken, Denken, Doen” is te zien.
.
.
(1) Mededeling Vivianne Schuijren. René en Peter van der Krogt hebben tijdens het fotograferen op 13 mei 2016 van de replica van “Kijken, Denken, Doen” geen bijgeplaatste plaquette gezien (vgl. https://vanderkrogt.net).
(2) https://nl.wikipedia.org; https://wandelgidszuidlimburg.com 024.pdf en 065.pdf.
Met dank aan:
– Danielle Laury, Rabo Kunstzaken
– Jan van der Meer, hoofd Bedrijfshistorie Rabobank
– René en Peter van der Krogt
– Vivianne Schuijren