Dr. A. Plesman | KIJKEN NAAR BEELDEN

Beeldhouwer: Servaas Maas
Materiaal: brons
Schiphol Airport, voor aankomsthal 2 (jaar van plaatsing: niet bekend)
Gipsmodel ontworpen in 1950, onthuld op 17 mei 1950

_vlnr:
^{John Block (Kees Verkade), Martin Schröder (Kees Verkade), “Dr. A. Plesman” (Servaas Maas), Peter Legro (Kees Verkade)}

__________

__________

_{“Dr. A. Plesman”, Schiphol-Oost, ca. 1980}

_{31 december 1978: kranslegging bij “Dr. A. Plesman” ter gelegenheid van de 25e sterfdag, die dag, van dr. Plesman
de twee kinderen die een krans leggen, zijn mogelijk kleinkinderen van dr. Plesman}

_{onthulling gipsmodel “Dr. A. Plesman” door burgemeester d’Ailly van Amsterdam, Schiphol, 17 mei 1950}

_{Servaas Maas, werkend aan het gipsmodel van “Dr. A. Plesman” (foto: 8 mei 1950)}

In een groot aantal publicaties is over de serie van vier borstbeelden op Schiphol van Nederlanders die een belangrijke rol in de Nederlandse luchtvaart hebben gespeeld, geschreven dat ze alle zijn ontworpen door Kees Verkade. Dit is niet juist. “Dr. A. Plesman”, één van de vier borstbeelden, is ontworpen door Servaas Maas. De andere drie borstbeelden zijn ontworpen door Kees Verkade.

Servaas Maas heeft “Dr. A. Plesman” ontworpen ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van Schiphol in 1950. Het borstbeeld was een geschenk van het KLM-personeel aan de gemeente Amsterdam in haar hoedanigheid van exploitante van Schiphol.⁽¹⁾ Maas was hoofd van de Dienst Documentatie van de KLM in Den Haag.⁽²⁾ In zijn vrije tijd beoefende hij diverse vormen van beeldende kunst.
De onthulling van het borstbeeld vond plaats op 17 mei 1950, exact 30 jaar na de opening van de eerste KLM-lijndienst Amsterdam-Londen. De onthulling werd verricht door Arnold Jan d’Ailly, burgemeester van Amsterdam en vond plaats in aanwezigheid van Plesman, die na de onthulling een toespraak hield.
Het borstbeeld dat werd onthuld, was vervaardigd uit gips. Gieting in brons zou volgen.⁽³⁾ Het borstbeeld zou worden geplaatst op het voorplein van de luchthaven, bij de hoofdingang, wat inderdaad is gebeurd.⁽⁴⁾ In de sokkel van het gipsen borstbeeld was de naam DR. A. PLESMAN gehakt.
De bronzen uitvoering van “Dr. A. Plesman” dateert volgens sommige bronnen uit 1953. Deze uitvoering is gesigneerd met SERVAAS MAAS. In het bronzen borstbeeld is geen jaartal gegraveerd. Mogelijk heeft Servaas Maas de signering in 1950 in het gipsmodel aangebracht. Mij is de precieze datum van de bronsgieting en de plaatsing niet duidelijk geworden. Uit krantenartikelen blijkt dat de bronzen uitvoering ten tijde van het overlijden van Plesman op 31 december 1953 reeds was geplaatst.⁽⁵⁾

Tegenwoordig staat “Dr. A. Plesman” voor aankomsthal 2 in Schiphol en maakt het deel uit van een serie borstbeelden van vier Nederlanders die een belangrijke rol hebben gespeeld in de Nederlandse luchtvaart. Het is mij niet bekend of “Dr. A. Plesman” bij de onthulling in 2005 van “Martin Schröder” en “Peter Legro” naast deze borstbeelden stond. Ook is mij niet bekend waar “Dr. A. Plesman” stond bij de onthulling in 2006 van “John Block”.
Op de sokkel van “Dr. A. Plesman” bij aankomsthal 2 in Schiphol staat de vermelding DR. A. PLESMAN 1889-1953 GRONDLEGGER VAN DE KONINKLIJKE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJ. De structuur van deze vermelding verschilt van de structuur van de vermeldingen op de sokkels van “Martin Schröder”, “Peter Legro” en “John Block”. In tegenstelling tot die sokkels is op de sokkel van “Dr. A. Plesman” niet het woord LUCHTVAARTPIONIER aangebracht, evenmin als de voornaam van Plesman. De vermelding lijkt te zijn overgenomen van de sokkel waarvan omstreeks 1980 een foto is genomen. Op de foto van “Dr. A. Plesman”, genomen op 31 december 1978, is het opschrift op de sokkel niet te zien.

⁽¹⁾ Algemeen Handelsblad, 17 mei 1950
⁽²⁾ De Zaanlander, 19 mei 1950
⁽³⁾ De Volkskrant, 19 mei 1950
⁽⁴⁾ Het nieuws – algemeen dagblad, 23 mei 1950
⁽⁵⁾ Zie bijvoorbeeld: Zutphens dagblad voor de Graafschap en Veluwezoom, 2 januari 1954

Zie ook:
– Kees Verkade: “John Block” (Schiphol Airport)
– Kees Verkade: “Martin Schröder” (Schiphol Airport)
– Kees Verkade: “Peter Legro” (Schiphol Airport)

→ Borstbeelden vier Nederlandse luchtvaartpioniers (Schiphol)
→ SERVAAS MAAS

Dr. Albert Plesman (Den Haag, 7 september 1889 – 31 december 1953): Nederlands luchtvaartpionier. In 1919 werkte hij samen met een aantal zakenlieden een plan uit voor een nationale luchtvaartmaatschappij. Dit werd de N.V. Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën (KLM). De KLM werd opgericht op 7 oktober 1919. Plesman werkte aanvankelijk als administrateur, later als directeur. Na de Tweede Wereldoorlog werd Plesman benoemd tot president-directeur van de KLM. Onder zijn leiding werd de KLM een luchtvaartmaatschappij van grote allure.

Bronnen en verdere informatie:
– https://historiek.net/albert-plesman-oprichter-klm/72512/
– https://nl.wikipedia.org/wiki/Albert_Plesman